İzinsiz Özelleştirme Planları ve Çevre Otoyolları Üzerindeki Tahminler: Kamu Maliyesine Etkileri

AKP iktidarının özelleştirme gündemi ve trafik verileriyle ilgili iddialar sürüyor

CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, sosyal medya paylaşımında Karayolları Genel Müdürlüğü’nün ücretsiz işlettiği beş ildeki çevre otoyollarının 25 yıl süreyle özelleştirilmesini hedefleyen bir planın bulunduğunu duyurdu. Buna göre Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Gaziantep çevre otoyollarının toplam uzunluğu 275 kilometreyi buluyor; ayrıca bu kapsama bağlanan bağlantı yolları da dahil edilince araç geçişlerinin sayısı önemli bir büyüklük arz ediyor.

Paylaşılan hesaplama ve karşılaştırmalar şu şekilde özetlendi: 2025 yılında bu beş çevre otoyolunda araç geçiş adedi 836 milyon 568 bin olarak tahmin edildi. 23 Mart 2026 tarihli CİMER yanıtına göre, KGM’nin işlettiği 2.282 kilometrelik otoyol ve köprüler (ücretli otoyollar, yapımı devam eden otoyollar ve çevre otoyolları dahil) zaten özelleştirme paketinin kapsamındaydı.

Yavuzyılmaz’a göre 2010 yılında özelleştirme paketinde yer alan çevre otoyollarının 2026 itibarıyla özelleştirilmesi durumunda, şirkelerin Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen bu otoyolları işlemeye devam ederken elde edecekleri yıllık gelir en az 21 milyar 677 milyon lira olacak. Beş yıl sürecek özelleştirme dönemi boyunca şirketlerin toplam kazancı yaklaşık 542 milyar lira veya günümüz kurlarıyla yaklaşık 12 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Bu tutarların, vatandaşın vergileriyle zaten karşılanmış olan çevre otoyollarını yeniden özelleştirme hareketiyle elde edilmesi, eleştirilerin konusunu oluşturuyor.

Kaynaklar arasında CİMER, KGM 2025 Trafik ve Ulaşım Bilgileri Raporu, 2010 Yılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ve Çevre Otoyol Haritaları yer alıyor. Bu bilgiler, konunun kamu maliyeti ve vatandaş üzerindeki etkileri açısından tartışmalara yol açıyor.