Kriz Rüzgarları Üstüne: Konkordato Dalgalanması Türkiye’nin Reel Ekonomisini Nasıl Sarsıyor?
Güncel ekonomik tabloya bakınca, Türkiye’nin reel sektöründe yaşanan çalkantılar yalnızca rakamlar olarak kalmıyor; işin derinlerinde milyonlarca insanın hayatı, tedarik zincirleri ve üretim kapasitesiyle doğrudan bağ kuruyor. Şirketler borçlarını ödeyememe baskısı altında, mahkeme denetimiyle yeniden yapılandırma arayışına girerken, konkordato ve iflas kararlarının sayıları adeta ekonomik bir barometre görevi görüyor. Bu süreçlerin göründüğü yüz, iş dünyasının canlılık mı yoksa erime mi içinde olduğunu gösteremeyince, her rakam yeni bir hikâye, her karar birer uyarı niteliği taşıyor.
Gürer’in açıkladığı veriler, sadece yıl sonu istatistikleriyle sınırlı kalmıyor; 2026 yılının ilk 7 ayında alınan kararlar, 2024’ün tamamında elde edilen rakamları büyük ölçüde geride bırakıyor. Bu durum, işletmelerin finansmana erişimindeki zorlukların artışının ve piyasa koşullarının baskı altına girdiğinin somut göstergesi olarak önümüzde duruyor. Ancak bu tabloyu tek taraflı okumak da riskli. Konkordato başvurularında artış, aynı zamanda işletmelerin ayakta kalabilmek için farklı finansman modelleri arayışına girdiğini, güvenin ve likiditenin kırılgan olduğunu gösteriyor. Böyle bir dönemde, küresel tedarik zincirlerinin kırılganlıkları, iç talep dinamikleri ve enerji maliyetleri de dikkate alınmalı.
Şirketler için konkordato nedir, nasıl işler? Konkordato, borçlarını ödeyemeyen bir şirketin mahkeme gözetiminde borçlarını yeniden yapılandırma talebinde bulunmasıdır. Ama bunun sonucu olan “mühlet” kararları, yalnızca borçluya değil, kredi verenler, tedarikçiler ve çalışanlar için de bir belirsizlik ortamı yaratır. 2026’nın ilk 7 ayında 1167 geçici mühlet, 918 kesin mühlet, 171 tasdik ve 127 karar gibi toplam 3 bin 529 konkordato kararı, sürecin ne kadar kapsamlı ve yaygın olduğunu gösteriyor. Bu kararların çoğu, borçlarını sürdürüp ödemeye devam edemeyen işletmelerin, faaliyetlerini sürdürmek için gerekli olan rekabet gücünü koruma çabasıyla alınıyor.
İflas kararlarındaki artış ise durumun ağırlaştığını gösteriyor. 2024’ün ilk 7 ayında 55 olan iflas sayısı, 2025’te 126’ya, 2026’da ise 171’e ulaşmış. Bu artış, sadece finansman zorluklarını değil, aynı zamanda üretimde aksamalara, istihdam düşüşlerine ve tedarik zincirlerinde kırılmalara yol açıyor. Özellikle ibarelerle vurguladığımız sektörler, inşaat, tekstil, giyim ve imalat gibi alanlarda yoğunlaşan konkordato başvuruları, ekonominin farklı katmanlarında geniş bir etkide bulunduğunu gösteriyor.
Krizlerin tetiklediği zincirleme etkiler yalnızca büyük firmaları değil, tedarikçiler, alt yükleniciler ve hatta kısa vadeli atölye çalışanlarını da etkiliyor. Her kapanan işyeri, yalnızca üretim kaybı değil, aynı zamanda işsizlikte artış, alacaklar için belirsizlik ve yatırımcı güveninde çöküş anlamına geliyor. Bu yüzden konkordato süreci, sadece borçlu firmanın durumuyla sınırlı kalmamalı; aynı zamanda ekosistemi de kapsayan bir yaklaşım gerektiriyor. Endüstriyel zincirlerin kırılmaması için finansmana erişim olanaklarının genişletilmesi, vergi ve yasal süreçlerin sadeleştirilmesi, ödeme vadelerinin düzenlenmesi ve risk paylaşımlarının artırılması gibi çözümler masaya yatırılmalı.
Sektörel analizler ve il bazlı dağılımlar Verilere göre İstanbul birinci sırada yer almakta; ardından Ankara, İzmir, Kocaeli ve Bursa geliyor. Sektörel olarak bakıldığında inşaat en önde gelen konkordato başvurularını üreten alan olurken, tekstil ve giyim, metal ürün imalatı, mobilya ve plastik sanayi gibi sektörler de dikkate değer paylara sahip. Tarım, gıda ve lojistik ise birbirini tamamlayan, ancak farklı risk profilleri taşıyan alt sektörler olarak öne çıkıyor. Bu çeşitlilik, ekonomik dalgalanmalara karşı daha dayanıklı bir yapının gerekliliğini işaret ediyor.
Çözüm önerileri ve politika odakları Reel sektörün toparlanması için bir dizi yapısal adım gerektiği görüşü yaygın. Borç yapılandırması ve sicil affı gibi mevzuat düzenlemeleri, şirketlerin yeniden finansmana erişimini kolaylaştırabilir. Ayrıca kısa vadeli mali destekler, vergi ertelemeleri ve enerji maliyetleri için sübvansiyonlar da dikkate alınmalı. Ancak uzun vadede, yeniden yapılandırılmış bir borç yönetimi kültürü ve ileri dönük finansal kapsayıcılık için kurumsal finansman mekanizmalarının güçlendirilmesi hayati öneme sahip. İşletmelerin sürdürülebilir büyümesi için yerli üretimin desteklenmesi, KOBİ’lerin dijitalleşme ve verimlilik yatırımlarına teşvik sağlanması da kritik parçaları oluşturuyor. Bu süreçte kamu-özel sektör işbirliği, finansal istikrarın korunması ve sosyal korumaların güçlendirilmesi gerekmektedir.
Gürer’in vurgu yaptığı temel mesaj ise şu: Her kapanan işyeri hem üretim düşüşüne hem de istihdam kaybına yol açıyor. Bu kayıpları minimize etmek için hızla uygulanabilir çözümlerle birlikte, uzun vadeli stratejiler geliştirmek şart. Ülkenin ekonomik bağımsızlığı ve rekabet gücü için işletmelerin korunması, yalnızca şirket sahiplerinin değil, toplumun tamamının çıkarına olan bir yatırım olarak görülmelidir. Bu çerçevede, konkordato ve iflas verileri birer istatistik olmaktan çıkarılıp, çalışanlar, tedarikçiler ve yerel ekonomiler için somut politikalar üretmek adına kullanılmalıdır. Böylece, ekonomik darboğazlar karşısında bile güven ve istikrar duygusu yeniden inşa edilebilir ve ülke olarak daha dirençli bir gelecek inşa edilebilir.
