İzmir’de Toplu Sözleşme Krizi: İşe Devam Primi ve Hafta Sonu Maliyeti Üzerine Gerginleşen Görüşmeler

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraki olan İZSU, İZULAŞ ve İZDOĞA’da çalışan yaklaşık 4 bin işçiyi kapsayan toplu iş sözleşmesi görüşmeleri sürerken taraflar arasında uzlaşı zor görünüyor. Belediye yetkilileri, sendikanın bazı taleplerinin çalışanların hakları adına doğal bir talep olarak görüldüğünü belirtse de, taslakta öne sürülen uygulamaların işçi sağlığı ve çalışma düzeni üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini vurguluyor. Özellikle “işe devam primi” ve “sağlık raporu almama primi” gibi teşviklerin, iş ağırlıkları ve çalışan motivasyonu üzerinde istenmeyen baskılar oluşturabileceğine dikkat çekiliyor. Bu konunun aslında sadece maddi boyutu olmadığını, çalışma barışı, adil ücretlendirme ve çalışma koşullarının uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından ele alınması gerektiği düşünülüyor.

İşveren tarafı ise vardiya sistemi ve esnek çalışma modellerinin uygulanabilirliğini gündeme getiriyor. Haftanın her günü ve günün 24 saati hizmet veren belediye işletmelerinde pazar gününün hafta tatili olarak kabul edilmesi nedeniyle ek maliyetler ortaya çıkıyor. Belediye, bu ek maliyetlerin sadece 2025 yılında 850 milyon liraya ulaştığını belirtirken, 2025 ve 2026 yıllarına ilişkin fazla mesai maliyetlerini kamuoyuyla paylaşarak mali disipline vurgu yapıyor. Ancak sendikanın vardiya sistemiyle çalışanlara yüzde 25’e varan ek ücret talebi sürdürülebilir bulunmuyor ve bu talebin bütçe dengelerini alt üst edebileceği endişesi dile getiriliyor.

Görüşmelerin gidişatı bağlamında, belediyenin yaklaşık olarak 1 Mart 2026’dan itibaren geçerli olacak brüt aylık ücret aralıklarını açıklaması da dikkat çekici oldu. İZDOĞA’da 98 bin 500 ile 112 bin 500 lira, İZULAŞ’ta 95 bin 700 ile 113 bin 500 lira, İZSU’da ise 119 bin 500 ile 130 bin 850 lira arasında değişen bu rakamlar, enflasyonla uyumlu bir artış taahhüdü olarak sunuldu. Fakat bu artışların, çalışanların refahını artırmakla birlikte, kurumun mali dengesine ne kadar uyum sağlayacağı konusunda özel bir dikkat gerektiriyor. Bu durum, çalışanlar ve işveren arasında net bir mutabakat için tarafların daha açık, somut ve uygulanabilir bir yol haritası üzerinde uzlaşmasını zorunlu kılıyor.

İzmir halkının da dikkatle takip ettiği bu süreç, sadece bir maaş pazarlığı değildir; çalışma koşulları, iş güvenliği, hafta sonu çalışma maliyetleri ve uzun vadeli verimlilik politikalarının hizalanmasıyla ilgili geniş bir kapsamı kapsıyor. Toplu iş sözleşmesinin sonuçları, hizmetin sürekliliği ve mali dengelerin korunması açısından kritik önem taşıyor. Tarafların karşılıklı anlayış ve esneklikle hareket etmesi halinde, adil ve sürdürülebilir bir uzlaşma zemini kurulabilir. Şu anki tablo, tarafların birbirinin endişelerini dinlemesi, gerçekçi hedefler koyması ve uygulanabilir çözümler üretmesi gerektiğini gösteriyor. Bu süreçte kamuoyunun beklentisi, çalışanların reel kazanımlarını güvence altına alacak, aynı zamanda belediyenin mali yapısını zora sokmayacak dengeli bir anlaşmanın yolunun bulunmasıdır.