Köy Kadınları, Stevia Gazozunu Taçlandırdı: İzmir’in Kooperatifi Kurutma Makinesiyle Değerini Katladı
İzmir’in kırsal bölgelerindeki kadın üreticiler, Büyükşehir Belediyesi’nin destekleriyle sadece bir gazoz üretiminin ötesine geçerek, ekonomik ve toplumsal anlamda önemli bir dönüşüm yaşıyor. Güzelbahçe Çamlı Üretim ve Pazarlama Kooperatifi, Türkiye’nin ilk şeker ilavesiz stevia gazozunu üretmenin yanı sıra, ürünlerin raf ömürlerini uzatmak ve değer zincirini genişletmek için kritik bir adımı daha attı. Bu adım, kooperatifin mevcut üretim kapasitesini güçlendirirken, kadınların iş gücüyle toplumsal yaşamda daha görünür olmasını sağlıyor.
Kooperatif üyelerinin dörtte üçünü oluşturan kadınlar, Gazoz dışında istiridye mantarı, domates, tarhana ve salça gibi ürünleri de kurutma sürecine dahil ettiler. İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nın 2025 yılında verilen 15 bin stevia fidesinin ardından kurutma makinesinin temin edilmesi, üreticilerin katma değerli ürünler elde etme yolundaki kararlılığını pekiştirdi. 80 tepsili bu kurutma makinesi, hijyenik koşullarda kurutma imkanı sunarak ürünlerin kalite standartlarını yükseltiyor ve pazarlama gücünü artırıyor.
Raf ömrünü uzatmak, pazar erişimini genişletmek amacıyla atılan bu adım, sadece teknik bir yatırım olarak kalmıyor; aynı zamanda kooperatifin kuruluş amacı olan kırsalda gelir çeşitliliğini artırma ve kadın üreticilerin güçlenmesini sağlamaya hizmet ediyor. Kooperatifin kurucu üyelerinden Işık Şahbaz, olayınOnly teknik bir yenilik olmadığını, süreklilik ve güvenilirlik getirdiğini vurguluyor: “Şu an dört kabinli bir kurutma makinemiz var. Ürünlerimizi tek tip standartlarda kurutarak kaliteyi yükseltiyoruz. Eskiden ev ortamında ve güneş gölgesinde kurutulan ürünler şimdi kontrollü ve hijyenik ortamlarda, planlı bir süreçle kurutuluyor.”
Güçlü bir dayanışma ağı oluşturan kooperatif üyelerinin deneyimleri, köyde kalmayı ve işi sürdürmeyi güçlendiriyor. Sine Köse, “Bu destekler, köyde yaşamaya devam etmek için insanlara fırsat yaratıyor. Stevia gazozu gibi yüksek katma değerli ürünler üretmek, hem yöre ekonomisini hem de yerel kültürü güçlendiriyor” diyor. Ayşe Özgen ise kurutma makinesinin hijyen ve kalite açısından sağladığı kazanımı şu sözlerle özetliyor: “Bir marka oluşturmaya başladık. Kadınlar olarak bu süreç bizi güçlendiriyor; önümüzdeki dönemde daha geniş ürün yelpazesiyle pazarda daha sağlam yer edineceğiz.”
Toplumsal etki ve sürdürülebilir kalkınma açısından bakıldığında, bu gelişme sadece bir üretim başarısı değil. Proje, köyde istihdamı artırıyor, kadınların karar süreçlerinde daha aktif rol almasını sağlıyor ve genç kuşaklara rol model oluşturuyor. Ebru Günay Köse, mahalle muhtarı olarak süreci yakından takip ediyor: “Belediyenin tam desteğiyle kooperatif büyüyor, kadınlarımızın istihdamı da artıyor. Bu adımla köylerimizde görülen hareketlilik, yeni girişimlerin doğmasına zemin hazırlıyor.”
Kooperatifin kapasite geliştirme yolculuğu, bölgenin tarımsal değer zincirini güçlendirirken, yerel pazarlarda rekabet gücünü artırıyor. Işık Şahbaz’ın dikkat çektiği bir başka nokta ise, kurutma teknolojisinin ürün çeşitliliğini desteklemesi: mantar, kekik, tarhana ve köyde yapılan tarhana ile domates gibi ürünler, kurutulduktan sonra çeşitli satış kanallarına yönlendirilerek uzun vadeli ticari başarı için zemin hazırlıyor.
Çamlı Kooperatifi’nin başarısı, belediyenin kırsal kalkınma politikalarının somut sonuçları arasında öne çıkıyor. Başkan Cemil Tugay’ın önderliğinde yürütülen çalışmalar, sadece üretim boyutuyla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda kadın üreticilerin güçlendirilmesi, köylerde genç girişimciliğin desteklenmesi ve tarımsal ürünlerin katma değerli üretimlere dönüştürülmesi hedeflerini içeriyor. Bu bağlamda, kurutma makinesi, kooperatifin sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu olarak, üretim süreçlerinde verimlilik ve kalite standartlarını yükseltmiş durumda.
Gelecek planları için kooperatif, kurutma kapasitesini artırmayı, yeni ürünlerle portföyünü genişletmeyi ve coğrafi işaretli ürünler gibi pazarlama stratejilerini geliştirmeyi hedefliyor. Kadın üreticilerin daha aktif yer aldığı yönetim yapısının güçlenmesiyle, karar alma süreçlerinde şeffaflık ve katılım sağlanıyor. Böylece yöre ekonomisi, sadece kısa vadeli üretim tekerleğini çevirmekle kalmayıp, uzun vadeli sürdürülebilir kalkınma için sağlam bir temel oluşturuyor. Bu ilerleme, İzmir’in tarımsal üretim ekosisteminin güçlenmesine ve benzer girişimlerin ülke genelinde yayılmasına ilham kaynağı oluyor.
