İkinci Hasat: Kadın Kooperatifleriyle Döngüsel Ekonomi ve Toplumsal Dönüşüm İçin Adıyaman’da Başlayan Buluşma

İleri dönüşümle yerel üretimi güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen İkinci Hasat Projesi, Adıyaman’da önemli bir çalıştayla sahaya indi. Bu buluşmada, bölge kadın kooperatiflerinin üretim kapasitesi ve gelir modellerinin güçlendirilmesi hedefiyle, tarımsal yan ürünlerin katma değerli ürünlere dönüştürülmesi yolunda somut adımlar masaya yatırıldı. UNDP ve Anadolu Efes’in iş birliğinde ilerleyen proje, yalnızca üretim odaklı bir yaklaşımı benimsemeyip toplumsal dokuyu da güçlendirecek bir vizyonla ilerliyor. Çalıştaya katılan katılımcılar arasında GAP Bölge Kalkınma İdaresi, Kültür ve Turizm Bakanlığı, MILKist Sosyal Tasarım Merkezi ve KOMET Kültür Sanat Projeleri gibi kurumların temsilcileri yer aldı ve Hatay, Gaziantep, Kilis ve Adıyaman’dan toplam 10 kadın kooperatifi sürece dahil oldu.

Etkinlik, çok paydaşlı ve kapsayıcı bir yapıya sahipti; üretim ağını genişletmenin yanı sıra döngüsel ekonomi ilkelerini benimseyen sürdürülebilir bir modelin temellerini atmayı amaçlıyordu. Katılımcılar, tarımsal yan ürünlerin nasıl değerlendirilebileceğine dair yenilikçi fikirler ve saha uygulamalarını tartıştı. Özellikle arpa sapı gibi tarımsal yan ürünlerin ekonomiye kazandırılması için tasarım odaklı üretim süreçleri, kadın emeğinin güçlendirilmesi ve toplumsal eşitliğin tesis edilmesi üzerinde duruldu. Bu bağlamda, yerel kalkınmayı destekleyen iş modellerinin nasıl ölçeklenebilir hale getirilebileceği conundrumu paydaşlar tarafından ayrıntılı olarak ele alındı.

Yerel kalkınmayı güçlendiren iş modeli çerçevesinde, İkinci Hasat Projesi’nin ana amacı; tarımsal yan ürünleri yeniden değerlendirerek katma değerli ürünlere dönüştürmek ve özellikle deprem bölgesindeki kadın kooperatiflerinin üretim kapasitesini artırmaktır. Proje, döngüsel ekonomi yaklaşımıyla atıkların yeniden kullanımı ve yeniden tasarımı yoluyla hem çevresel hem de sosyal etkileri en üst seviyeye çıkarmayı hedefler. Bu yaklaşımın sonucunda, kadınların ekonomik güçlenmesi ve bölgesel istihdamın artırılması, sürdürülebilir gelir modellerinin kurulması gibi sonuçlar beklenmektedir.

Etkinlikte Anadolu Efes Grup Kurumsal İletişim ve İlişkiler Direktörü Selda Susal Saatçi, proje kapsamında tarımsal yan ürünlerin katma değerli ürünlere dönüştürülmesi sürecini vurgulayarak şunları söyledi: “İkinci Hasat Projesi ile tarımsal faaliyetlerimizi döngüsel ekonomi ve kadın emeği odağında yeniden ele alıyoruz. UNDP ile ortak yürüttüğümüz bu girişim, özellikle deprem bölgesindeki kadın kooperatiflerinin kapasitesini güçlendirmeyi ve onlara sürdürülebilir gelir fırsatları yaratmayı amaçlar. Adıyaman’da yapılan çalıştay, ihtiyaçları doğrudan dinleyen ve ortak yol haritamızı şekillendiren önemli bir başlangıç oldu.”)

UNDP Proje Müdürü Aslı Çakın Dağlı ise projeyi; yalnızca üretim süreçlerinden ibaret olmayan, kapsayıcı ve kültürel mirası ekonomik değere dönüştüren bir dönüşüm olarak tanımladı. “Anadolu’da tarımsal üretim, ekonomik bir faaliyet olmasının ötesinde yerel bilginin, emeğin ve kültürel mirasın kuşaktan kuşağa aktarıldığı bir değer alanıdır.” dedi. Dağlı, Anadolu Efes ile 17 yıllık sürdürülebilir turizm ortaklığı geçmişini hatırlatarak, bu kez tarımsal yan ürünlerin kadın emeğiyle zenginleştirilmiş tasarım ve bilgiyle yüksek katma değerli ürünlere dönüşme potansiyelini birlikte yakalamak için bir araya geldiklerini vurguladı. Projenin hedefleri arasında yerel kapasiteyi güçlendiren bu modelin farklı bölgelere uyarlanabilir ve ölçeklenebilir bir yapı kazanması da yer alıyor.

Etkinlik boyunca, yerel ekonomiyi canlandıracak yeni iş modelleri, tasarım odaklı üretim süreçleri ve kadınların liderliğindeki girişimlerin desteklenmesi üzerinde fikir birliği sağlandı. Ayrıca, kültürel mirasın ve yerel bilgi birikiminin ekonomik değere dönüştürülmesi için somut yol haritaları çizildi. Proje, deprem bölgesinde kapsayıcı kalkınmayı hedefleyerek sürdürülebilir bir sosyal etki yaratmayı amaçlıyor ve uzun vadeli etkilerin izlenmesi için kurulan mekanizmalar da konuşuldu. Bu çerçevede, bölgeye özgü ürünlerin tasarımında yerel halkın katılımını artıracak atölyeler ve eğitim programları planlandı.

İkinci Hasat Projesi’nin ana amacı, yerel kapasiteyi güçlendirmek ve bölgedeki kadın kooperatiflerinin üretime aktif katılımını sağlamakla birlikte, atık yönetimi ve döngüsel üretim ilkelerini de sahaya taşıyarak ekolojik dengeyi korumaktır. Proje yol haritası, farklı bölgelerde benzer modellerin uygulanabilirliğini test edecek pilot aşamalardan oluşuyor; bu sayede bölgesel dinamiklere uygun çözümler üretilmesi hedefleniyor. Sonuç olarak, Anadolu Efes ve UNDP’nin ortak çalışmasıyla deprem bölgesinde uzun vadeli ve kapsayıcı bir kalkınma modeli inşa edilmesi ve taraflar arasında güven temelli iş birliklerinin sürdürülmesi amaçlanıyor.”