Malatya’yı Yeniden Ayağa Kaldıran İşbirliği: Deprem Sonrası Yenilikçi Atık Yönetimi ve Kültürel Şehrin Gelişimi
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) Türkiye Müdürü Xavier Muron ile Fransa’nın Türkiye Büyükelçisi İsabelle Dumont’u ağırlayarak, şehirde hayata geçirilen hibelerin son durumunu derinlemesine ele aldılar. Görüşme, yalnızca maddi desteklerin nereden geldiğini tartışmaktan öte, deprem sonrası toparlanma sürecinin uzun vadeli vizyonunu ve şehirde uygulanacak sürdürülebilir projelerin yol haritasını ortaya koydu. Bu kapsamda, deprem sonrası altyapı, konut ve ekonomik canlanmayı destekleyen pek çok somut adım üzerinde duruldu ve paydaşlar arasındaki diyalog güçlendirildi.
“MALATYA’YI YENİDEN AYAĞA KALDIRDIK” diyen Başkan Sami Er, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depreminde Malatya’nın yaşadığı büyük zorlukları hatırlatarak, devletin merkezi düzeyden destekleri ve yereldeki uyumlu çalışmalar sayesinde şehrin hızlı bir toparlanma sürecine girdiğini vurguladı. Şimdiye kadar 121 bin bağımsız bölümün inşa edildiğini belirten Er, mevcut planlar doğrultusunda eski halinden daha modern ve dayanıklı bir şehir inşa etmek hedefinde olduklarını ifade etti. Bu çabalara, depremden etkilenen bölgelerdeki yaşam standardını yükseltecek yeni yaşam alanları ve yeşil alanlar da dahil edildi.
“MALATYA’NIN KAYISIDAN 500 MİLYON DOLAR GELİRİ VAR” başlığıyla öne çıkan konuşmada, Malatya’nın deprem sonrası yaşadığı zorluklardan bağımsız olarak tarımsal üretimin ve uzun vadeli ekonomik dinamiklerin önemine değinildi. Başkan Er, kayısı ihracatının ülke ekonomisine kattığı değeri hatırlatırken, kiraz, üzüm ve ceviz gibi ürünlerin katma değerli üretim zincirine entegrasyonuyla Malatya’nın ticari potansiyelinin değiştiğini kaydetti. Depremin yarattığı ekonomik yara ile mücadelede, yenilikçi tarım teknolojileri, pazarlama ağları ve uluslararası iş birliklerinin kritik rol oynayacağı belirtildi. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Arslantepe Höyüğü’nün kent ekonomisine ve kültürel mirasa olan katkısı ısrarlı bir şekilde hatırlatıldı ve sürdürülebilir turizm potansiyeli görüşüldü.
“ENKAZ GERİ DÖNÜŞÜM TESİSİ KAPSAMINDA PİLOT PROJE MALATYA” bölümünde, deprem sonrası enkaz atıklarının güvenli ve çevreye zarar vermeden yeniden işlenmesi hedefiyle başlatılan proje ayrıntıları paylaşıldı. Fransız tarafının Malatya’da uygulanacak pilot proje üzerinden Türkiye genelinde ölçeklendirme hedeflediğini ifade ettiği savunuldu. Enkaz ayrıştırma çalışmalarının, özellikle geri dönüşüm ve rekreasyon alanlarını kapsayan entegre bir çerçeve içinde nasıl uygulanacağı ve hangi aşamalarda çevresel etki değerlendirmelerinin yapılacağı konusunda somut adımlar tartışıldı. Bu kapsamda, MASKİ ile içme suyu ve Kanalizasyon altyapısı için iki önemli projenin birlikte yürütüleceği bilgisi paylaşıldı.
BAŞKAN ER: TESİSİ HIZLANDIRACAĞIZ ifadesiyle, enkaz atıklarının yeniden kullanıma kazandırılması sürecinin hızlandırılması gerektiği vurgulandı. Depremin yarattığı tahribatı yeniden düzenli ve estetik bir şehir dokusuna dönüştürmek için çalışmaların kapsamı genişletilecek. Ayrıştırılan malzemelerin deprem anıtı ve yeşil alan olarak tasarlanan yeni mekânlarda değerlendirileceği, Çevresel Etki Değerlendirme çalışmalarının başladığı belirtildi. Tesisin tamamlanmasıyla birlikte şehirde bir rekreasyon alanı oluşturulacağı ve bu alanın doğaya uyumlu bir yeşil alan olarak kent yaşamına kazandırılacağı kaydedildi.
“DEPREM ATIKLARININ AYRIŞTIRMA PROJESİNE ÇOK ÖNEM VERİYORUZ” sözleriyle Fransa ve Türkiye arasındaki ortaklık vurgulanırken, ilk kez Malatya’da uygulanacak bu projenin ülke çapında bir model oluşturabileceği ifade edildi. Proje dahilinde, deprem sonrası enkazın güvenli bir şekilde ayrıştırılması ve doğaya zarar vermeden geri dönüştürülmesi için gerekli teknolojik altyapı ve idari süreçler üzerinde duruldu. Ayrıca, aynı zamanda içme suyu ve kanalizasyon altyapılarını kapsayan iki pilot proje üzerinde birlikte çalışma kararı teyit edildi. Bu iş birliği, yalnızca afet sonrası acil ihtiyaçları karşılamakla kalmayıp, uzun vadeli sürdürülebilirlik için de önemli bir adım olarak sunuldu.
Uğurlama sırasında Fransa’nın Türkiye Büyükelçisi Dumont’a Belediye binası içerisinde inşa edilen kütüphane hakkında bilgi verildi. 3600 metrekarelik geniş bir alana sahip olan ve aynı anda 815 kişinin okuyabileceği bir kapasite sunan kütüphanede, amfi, ders çalışma alanları, seminer salonları ve bilgisayar sınıfları yer alıyor. 7/24 açık olacak bu mekânda öğrencilerin ihtiyaçları için çay, su, kahve ve çorba ikramlarının da sunulacağı belirtildi. Bu proje, Malatya’nın eğitim ve kültür alanında sosyal kalkınmayı destekleyecek merkezi bir proje olarak öne çıkıyor.
