Şehrin Kaynayan Eylemi: İzmir Belediyesi ve İştiraklerinde Şoförsüz Sözleşme Krizi Nasıl Şekilleniyor?

İzmir Büyükşehir Belediyesi ve iştiraklerinde yürütülen toplu iş sözleşmesi görüşmeleri, Belediye-İş Sendikası ile uzlaşının sağlanamaması nedeniyle krize dönüşmüş durumda. Yetkililer, İzmir’in köklü kurumları olan İZSU, İZULAŞ ve İZDOĞA bünyesinde çalışan yaklaşık 4.000 işçinin geleceğini güvence altına almak için mücadele ederken, taraflar arasında şu ana kadar yinelenen taleplerin karşılanması konusunda net bir tutum oluşmuş değil. Belediye yetkili mercileri, çalışanların faydasını gözettiğini savunsa da sendikanın ileri sürdüğü bazı maddelerin kabul edilemez olduğunu vurguluyor ve bunu kamuoyuna da yineliyor.

İçerideki tartışmaların temelinde, çalışanların motivasyonunu korumak ve hizmet kalitesini sürdürmek amacıyla getirilen bazı ek maliyetler ile çalışma saatlerinin adil ve sürdürülebilir biçimde yapılandırılması yer alıyor. Ancak son gelişmeler, çalışanların hakları ile işverenin mali sürdürülebilirliği arasında bir denge kurma çabasını daha da zorlaştırıyor. Bu bağlamda, öne sürülen başlıklar arasında hastalık istirahat raporu ve işe devam primleri, hafta tatili ve pazar günleriyle ilgili ödemeler, fazla mesai maliyetleri ile vardiya sistemi gibi konular belirginleşiyor.

Maruz kaldığımız yazılı açıklamalarda, önceki dönem sözleşmelerinin bazı maddelerinin tekrarlanmasının sorunları çözmeye yetmeyeceği, çünkü mevcut iş yapısının ve maliyet dinamiklerinin değiştiği vurgulanıyor. Yetkililer, hastalık nedeniyle rapor almamayı teşvik eden prim modellerinin çalışan haklarına aykırı olduğunu dile getirirken, hasta olan işçinin sağlığını riske atmamak için bu tür uygulamaların kabul edilmesinin beklenemeyeceğini ifade ediyor. Ayrıca haftalık 7 günlük hizmet dönemi ve bugünkü pazar günleriyle ilgili ek ücret talepleri, 24 saat devam eden hizmet zincirinin adil ve sürdürülebilir biçimde yönetilmesini zorlaştıracağından eleştirilere yol açıyor.

Bir diğer önemli konu ise vardiya sistemi. Belediyelerin yüzde 25 gibi yüksek bir vardiya zammı talebinin, deneyimlere göre uzun vadede işçiyi yıpratabileceği ve maliyetleri aniden yükseltebileceği konusunda ileri görüşlü bir uyarı niteliği taşıdığı belirtiliyor. Bu doğrultuda, mevcut veriler ışığında, 2025 ve 2026 yıllarındaki fazla mesai maliyetlerinin hızla yükseldiği ve bazı birimlerde vardiya uygulamasına geçmenin gerekliliği tartışılıyor. Belediyenin ise bu yönde atacağı adımların, personelin sağlık, güvenlik ve motivasyonu üzerinde doğrudan etkileri olacağı konusunda bir farkındalık mevcut.

İzmir halkının gözü kulağı, hizmetin kesintisiz, güvenli ve kaliteli sürdürülmesi yönündeki beklentiyi karşılayacak adımların atılması. Yetkililer, maaş ve ücretlendirme konularında enflasyonla uyumlu zamların mevcut olduğunu ve Mart 2026 itibarıyla belirlenen tablolarda en düşük ve en yüksek ücretlerin netleştiğini belirtse de, ilave iyileştirmelerin nasıl ve ne şekilde hayata geçirileceği konusunda net bir vizyon ortaya koymaktan kaçınıyorlar. Bu gidişat, toplu iş sözleşmesi sürecinin sadece taraflar arasındaki bir pazarlık olmadığını; belediyenin çalışanlarıyla olan sosyal sorumluluk ilişkisini ve kamu hizmetinin sürdürülebilirliğini de şekillendirdiğini gösteriyor.

Heyecan ve belirsizlik arasındaki bu denge, hem çalışanlar hem de vatandaşlar için kritik bir dönemeçtir. İşçilerin sağlık hakları, dinlenme süreleri, çalışma saatleri ve ücretlerin, daha adil ve dengeli bir yapıya kavuşması umudu hâlâ canlı. Ancak bunun gerçekleştirilmesi için tarafların iletişimi güçlendirmesi, somut, ölçülebilir ve uygulanabilir madde önerileriyle gelmesi ve kamu yararı odaklı bir uzlaşma zemini oluşturmaları gerekiyor. Şu anki tablo, daha fazla müzakerenin ve belki de arabuluculuk süreçlerinin gerekliliğini işaret ederken, İzmir’in hizmet üreten kurumları için sürdürülebilir bir çözüm arayışının devam edeceğini gösteriyor.