ESÜHMİB’in Çifte Başarısı: Su Ürünleri Sektörü Türkiye’yi Nasıl Şekillendirdi?

İzmir menşeiyle gerçekleşen bir başarı öyküsünün sahnesinde bugün, Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği (ESÜHMİB) var. Başlangıçta 50 milyon dolar olan ihracat hacmi, son 25 yılda adeta bir fırtına gibi yükseldi ve 2 milyar dolar sınırını aşarak Türkiye’nin su ürünleri ve hayvansal mamuller ihracatına yön veren lider konumuna ulaştı. Bu büyüme yalnızca bir rakamlar hikayesi değildir; aynı zamanda sektördeki istihdam, inovasyon ve kalite odaklı yaklaşımın somut bir göstergesidir. Bu güç, ESÜHMİB’in Türkiye ihracatının yarısından fazlasını tek başına karşılayabilir hale gelmesini sağlayan kritik bir dönüm noktasıdır.

İhracatın aslan payı hangi ürünlerden geliyor? Sıralamaya baktığımızda, su ürünleri sektörü toplam ihracatımızın büyük çoğunluğunu oluşturmaya devam ediyor. 1 milyar 596 milyon dolar ile sektör adeta büyüme motoru görevi görüyor. Bu başarıyı tetikleyen başlıca ürünler levrek, çipura ve Türk somonu olarak öne çıkıyor: levrek 682 milyon dolarlık katkıyla zirvede, çipura 524 milyon dolar, Türk somonu ise 253 milyon dolar ile ülkemize değer kattı. Yumurta, kanatlı, süt ürünleri ve bal gibi mütevazı görünümlü alt kategoriler de toplam ihracatın dengesini oluşturan dinamikler arasında yer alıyor ve her biri için artan talep, üretimde verimliliği destekliyor.

İhracatta sürdürülebilirlik ve kalite etkenleri ESÜHMİB yönetimi, son dönemde arttırılan ihracat rakamlarının ardında yatan temel dinamikleri vurgularken, sürdürülebilirlik ve kalite odaklı yaklaşımların önemine dikkat çekiyor. Özellikle balıkçılık uygulamalarında sürdürülebilir avlanma standartları, işlenen ürünlerin hijyenik ve güvenli standartlara uygun olması, ihracat pazarlarında güven sağlayan kilit unsurlar olarak öne çıkıyor. Bu bağlamda, Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarıyla ürün portföyünü çeşitlendirmek, yeni pazarlara açılmayı kolaylaştırıyor ve lojistik süreçlerinde maliyetleri azaltarak rekabet gücünü artırıyor.

Uluslararası pazarlar ve rakipler incelemesi 14 Ağustos 2025 ile 13 Ağustos 2026 arasındaki dönemde ülke sayısının 118’den 122’ye çıkması, pazarlardaki dinamizmin göstergesidir. En çok ihracat yapılan ülkeler arasında İtalya birinci, Rusya ikinci ve Yunanistan üçüncü sırada yer alıyor. Bu ülkelerin pazar payları, Türkiye’nin kalite standardı ve ürün çeşitliliği ile uyumlu şekilde büyümeye devam ediyor. Türkiye’nin kuzeyden güneyine, Doğu Akdeniz’den Avrupa’ya uzanan ticaret rotalarında ESÜHMİB’in rolü, bölgesel iş birliği ve akreditasyon süreçleriyle daha da güçleniyor. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Hollanda gibi gelişmiş pazarlarda talebin artması, Türk su ürünleri ve hayvansal mamullerinin global ölçekli rekabet gücünü pekiştiriyor.

Birlik başkanı Ufuk Atakan Demir’in açıklamaları, son bir yıllık dönemde ihracatı yüzde 13,5 oranında artırmayı başardıklarına işaret ediyor. Bu büyüme hızı, 12 farklı ihracatçı birliği içinde en yüksek artış olarak kayda geçiyor ve ESÜHMİB’in inovasyon odaklı yaklaşımını destekliyor.