Kutuplarda Genç Bir Dahinin Hava Kalitesi Projesiyle Dünya Dönüyor: Barkın Özsoy ve Yerli Teknolojiyle Taşınabilir Ölçüm Şampiyonu
İzmir Fen Lisesi öğrencisi Barkın Özsoy, 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-6) kapsamında kutuplarda yürütülen bilimsel araştırmalara katılarak tarihi bir başarıya imza attı. Özsoy’un geliştirdiği yerli ve taşınabilir hava kalitesi ölçüm kitleri, zorlu kutup koşullarında sahada test edildi ve bilimsel çevrelerce büyük ilgi gördü. Bu çalışma, hava kirliliğinin nasıl izleneceğine dair yenilikçi bir yol haritası sunarken, genç bir bilim insanının cesur adımlarıyla bilim ve toplum arasındaki bağı güçlendirdi. Özsoy’un katılımı, yalnızca bireysel bir başarı değil; Türkiye’nin gençlik potansiyelinin küresel bilim dünyasına nasıl damga vurabileceğini gösteren önemli bir örnektir.
Barkın Özsoy, 2025 TÜBİTAK 2204-D Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması’nda Hava ve İklim alanında Türkiye birincisi olduktan sonra TEKNOFEST İstanbul’da yapılan değerlendirmeler sonucunda TASE-6 ekibine seçildi. 30 Haziran 2026 tarihinde İstanbul’dan başlayan 12 kişilik ekip, üç yabancı araştırmacı ve farklı disiplinlerden bilim insanlarıyla bir araya gelerek çalıştı. Bu çokdisiplinli yaklaşım, kısıtlı enerji, en elverişsiz hava koşulları ve dinamik kutup ekosistemlerinde verilen kararların ne kadar kritik olduğunu gösterdi. Özsoy’un motivasyonu, yalnızca teoriyle sınırlı kalmıyor; kendi tasarımı olan üç farklı hava kalitesi ölçüm kitini sahada kullanabilir kılacak kadar pratik ve uygulanabilir çözümler sunuyor.
Geliştirilen Yerli Sistem, kutuplarda test edildi ve elde edilen veriler çok yönlü bir analiz sürecinden geçirildi. Ölçüm kitleri, hava kalitesini etkileyen temel gazlar, partikül maddeler ile sıcaklık ve nem gibi çevresel verileri topluyor; günlük kullanıcılar için sezgisel bir arayüz ve anlık uyarı sistemleri de içeriyor. Bu sayede sağlık üzerinde olumsuz etkilerin minimized edilmesi hedefleniyor. Proje çerçevesinde geliştirilen “Opaque: Açık Kaynaklı Taşınabilir Hava Kalitesi Ölçüm Kitleri”nin amacı, düşük maliyetli ve yüksek hassasiyetli çözümler üreterek geniş kitlelere ulaşmak ve bireylerin kendi çevrelerini günlük düzeyde izleyebilmesini sağlamaktır. Modüller, kullanıcı dostu bir tasarıma sahip olup sağlık alanı, eğitim ve yaşam alanlarında uygulanabilirlik sunar. Veriler, bulut tabanlı bir altyapıya kaydedilerek analiz edilmeye uygun hale getiriliyor ve belirli eşiklerin aşılması durumunda bildirimler kullanıcıya iletiliyor.
Bu çalışmalar, laboratuvar ve saha testlerinden geçerken, verilerin güvenilirliğini artıracak şekilde tekrarlanabilirlik ve doğruluk odaklı bir süreçle yürütüldü. Kutup bölgesindeki rüzgar hızı, atmosferik basınç değişimleri, iyonlaşma düzeyleri gibi değişkenler, sensörlerin sensitifliği sayesinde ayrıntılı olarak izlenebildi. Böylece prototipler yalnızca teoride değil, gerçek çevre koşullarında da çalıştığını kanıtladı ve bilimsel literatüre uygulanabilir bir katkı sağladı.
Gençlerimizin Başarısı Büyüleyici Bir Öyküye Dönüştü: İzmir İl Millî Eğitim Müdürü Dr. Ömer Yahşi, bu başarıyı yalnızca Barkın Özsoy’un kişisel serüveni olarak görmüyor. İzmir’in proje ekosisteminin kök salması, öğretmenlerin proje hazırlama kapasitesi ve danışmanlık hizmetlerinin güçlendirilmesiyle mümkün oldu. Yahşi, bir şehir olarak bilimsel düşünme becerilerinin ve araştırma kültürünün tabana yayılmasının mutluluğunu ifade ederken; bu başarıların gençlerimizin geleceğin bilim insanları olarak yetişmesinin en somut göstergesi olduğunu vurguluyor. Barkın’ın yolculuğu, yalnızca bir ödül veya dereceyle sınırlı kalmıyor; onun üzerinde kurulan güven ve inanç, yeni nesillerin küresel sorunlara odaklanmış çözüm ortakları olarak yetişmesini teşvik ediyor. Okul yöneticileri, danışman öğretmenler ve aileler için kutlama ve teşekkür mesajlarıyla dolu bu süreç, bilimin toplumla buluşmasının en güzel örneklerinden biri olarak hafızalarda yer edindi. Bu başarının sürdürülebilir olması için STEM alanındaki eğitimlerin güçlendirilmesi ve gençlere yönelik ulusal ve uluslararası etkinliklerin desteklenmesi çağrısı yapılıyor. Barkın Özsoy’un hikayesi, Türk gençliğinin bilim ve teknolojiye olan inancını perçinleyen bir ilham kaynağı olarak yoluna devam ediyor.
