Körfez’in Yeniden Doğuşu: İzmir’in Büyük Çabasını Anlatan, Bilimle Beslenen Çevre Güncellemesi
İzmir Büyükşehir Belediyesi, 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde Körfez’i yeniden hayata döndürmek için yürüttüğü çalışmaları ayrıntılı olarak paylaşıyor. Son iki yılda yapılan yoğun müdahalelerle dip çamurundan serbest yüzey atıklarına kadar pek çok sorun ele alınırken, bilimsel verilerle güçlendirilmış uygulamalar, Körfez’in ekolojik dengesini yeniden kazandırmayı hedefliyor. Bu çaba sadece temizliği hedeflemekle kalmıyor; aynı zamanda çevre eğitimi ve toplumsal farkındalık çalışmalarını da kapsıyor ve gelecek nesiller için daha temiz bir deniz mirası bırakmayı amaçlıyor.
Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı dip tarama projesi, Körfez sınırlarının derinliklerine etkili çözümler sunuyor. İZSU Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen dip tarama çalışmalarında, iki yıl içinde toplam 1 milyon 234 bin ton dip çamuru temizlendi. Bu süreç, su sirkülasyonunun artmasına, su yüzeyindeki ve tabanındaki tortuların azaltılmasına ve Körfez’in doğal yapısının güçlendirilmesine olanak tanıyor. Dip tarama yalnızca temiz bir yüzey sağlamıyor; aynı zamanda dipte biriken çökeltilerin azalmasıyla rüzgar ve dalga etkilerini dengeleyerek ekosistemin dinamiklerini güçlendiriyor. Bu major müdahale, balıkçılık ve deniz canlılarının yaşam alanlarını koruma hedefiyle uyumlu bir yol haritası çerçevesinde ilerliyor.
Deniz maruluna karşı aralıksız mücadele, Körfez’in yüzeyini temiz tutmak için kritik bir parça olarak sürüyor. 2025 yılında yaklaşık 500 ton deniz marulu toplanırken, 2026’nın ilk beş ayında bu rakam 1.100 tona ulaştı. Böylece son bir buçuk yılda toplam 1.600 ton deniz marulu Körfez’den temizlenmiş oldu. Yeni alınan beş amfibik temizlik aracıyla birlikte toplam yedi adet amfibik temizlik aracı, su seviyesinin düştüğü dönemlerde yüzeye çıkan deniz marullarına hızla müdahale edebiliyor. Bu hızlı müdahale mekanizması, marulun akıntı ve kıyı sirkülasyonlarıyla kıyı bölgelerde birikmesini önleyen dinamik bir stratejinin parçası olarak çalışıyor. Deniz yüzeyinin temizliği, ekosistemin ışık alabilirliğini artırıyor ve su altı biyolojik çeşitliliğini destekliyor.
Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı’na bağlı Deniz Koruma Şube Müdürlüğü ekipleri ise deniz süpürge gemileri, amfibi araçlar ve karadan müdahale ekipleriyle yıl boyunca deniz yüzeyindeki atıkları topluyor. 2025 yılında 1.150 ton yüzer atık denizden çıkarılırken, 2026 yılının ilk beş ayında bu rakam 1.346 tona ulaştı. Plastik, cam, metal ve evsel atıkların denize karışması engellenerek Körfez’in temizliğine önemli katkı sağlandı. Bu çalışmalar, sadece temizliği değil, atıkların nasıl oluştuğunu ve hangi kaynaklardan geldiğini anlamaya yönelik kapsamlı izleme ve analiz programlarıyla birleştirilerek sürdürülebilir çözümler üretiyor. Ayrıca atık yönetiminde mahalle bazlı farkındalık kampanyaları ve atık toplama sistemleriyle vatandaş katılımını güçlendiren uygulamalar devrede.
Bilim insanlarının önerileri yol gösteriyor; üniversitelerden bilim insanlarıyla yapılan toplantılar ve çalıştaylar, Körfez’in sorunlarına yönelik kalıcı çözümler üretmeyi amaçlıyor. Dip tarama, deniz marulu toplama, dere temizliği, atık su altyapısının güçlendirilmesi ve deniz izleme sistemleri gibi uygulamalar, bilimsel veriler ışığında planlanıyor ve bu planlar hayata geçirilirken paydaşlar arasında sıkı koordinasyon sağlanıyor. Ayrıca uzun vadeli izleme programlarıyla ekosistemin sağlık göstergeleri sürekli olarak takip ediliyor ve gerektiğinde müdahale planları güncelleniyor.
Çevre bilinci gelecek nesillere aktarılıyor; Deniz Koruma Şube Müdürlüğü’nün yürüttüğü Deniz Eğitimleri Projesi, öğrencilere denizlerin korunması, iklim değişikliği, çevre kirliliği ve Mavi Bayrak kriterleri hakkında eğitimler veriyor. 2022 yılından bu yana 15 bin 809 öğrenci ve 454 öğretmene ulaşan proje, genç kuşağa çevre sorumluluğunu aşılamayı hedefliyor. Körfez’de dip çamurundan deniz maruluna, yüzer atıklardan çevre eğitimlerine kadar pek çok başlıkta yürütülen çalışmalar, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin daha temiz ve daha sağlıklı bir Körfez için süregelen mücadelesini simgeliyor. Bu geniş kapsamlı yaklaşım, ekolojik dengeyi koruma ve kent yaşam kalitesini artırma adına örnek niteliği taşıyor. Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı.
