Çilek Zirvesi: Türkiye ve Ege Bölgesi, İhracatta Yeni Rekorlar mı Kırıyor?
Türkiye’nin çilek ihracatı, son yıllarda sadece miktarla değil, değer olarak da dikkatleri üzerine çekiyor. 2026’nın ilk dört ayında ülkemizin genelindeki çilek ihracatı %56 artışla 20 milyon 871 bin dolara ulaştı ve Bölgemizde bu artış %50 ile devam etti. Bu rakamlar, Türk çileğinin uluslararası arenadaki rekabet gücünü bir kez daha teyit ediyor. Bölgemiz, özellikle Rusya’ya yapılan ihracatla öne çıkarken Gürcistan, Irak ve Malezya gibi pazarlar da önemli dönüşüm noktaları oluyor. Ancak bu başarı, üretim maliyetleri, pazar taleplerindeki dalgalanmalar ve iç piyasa fiyatları gibi dinamiklerle de şekilleniyor.
Çilek üretiminde Türkiye’nin dünya sıralamasındaki konumu ve ihracat performansını derinlemesine incelemek, üretici ve ihracatçı birlikleri için yol gösterici oluyor. 2024 yılında 606 bin ton, 2025 yılında ise 595 bin ton olarak gerçekleşen üretim rakamları, üretimin ne kadar hassas bir dengeyle yürütüldüğünü gösteriyor. Dünya sıralamasında çilek üretimi açısından Çin, Amerika, Mısır ve Meksika’nın önünde yer alan Türkiye, ihracatta ise değerde 20., miktarda ise 12. sırada kalıyor. Bu dengesiz görünse de Ege Bölgesi’nin katkısı giderek artıyor; özellikle Aydın’da örtü altı çilek üretiminin son yıllarda kaydedilen artışı, bölgenin üretim kapasitesini güçlendiriyor.
İhracatta sürdürülebilir büyümenin anahtarı olarak görülen kalite odaklı üretim anlayışı, pestisit kullanımı ve ürün güvenliğiyle doğrudan bağlantılı. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği’nin “Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz Projesi” çerçevesinde yürüttüğü çalışmalar, üreticilerin güvenli ve sürdürülebilir tarım uygulamalarına geçişini teşvik ediyor. Son iki yılda 400’ün üzerinde numune toplanıp analiz edilmesi, gıda güvenliği için atılan somut adımları gösteriyor. Ziraat mühendisleri, üniversiteler ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın iş birliğinde geliştirilen programlar, üretimde kalite ve verimliliği artırırken dış pazarlardaki güveni de pekiştiriyor.
İhracat hedefleri ise net: taze çilek ihracatını 50 milyon dolara çıkarmak ve bölgede dondurulmuş çilek pazarında da yükselişi sürdürmek. 2026 Ocak-Nisan döneminde dondurulmuş çilek ihracatı %44 artışla 59 milyon dolar olarak gerçekleşti; Kanada bu alanda başı çekiyor ve Almanya, ABD, İtalya gibi pazarlar da büyümeye katkı sağladı. Bölgemizden yapılan yaklaşık 5 milyon dolarlık dondurulmuş çilek ihracatı ise bölgenin yükselen değerini gösteriyor.
İhracatın sürdürülebilirliği için üretim bölgelerinde izlenmesi gereken yollar konusunda Balık, üreticilere yönelik desteklerin artırılması gerektiğine vurgu yapıyor. Pestisit kalıntı haritası ve üretim yoğunluğunun dengelenmesi için yapılanlar, sadece güvenlik açısından değil, aynı zamanda pazar taleplerindeki sürdürülebilirliği güçlendiriyor. Bölge olarak, su yönetimi, verimlilik artırıcı tarımsal uygulamalar ve aile çiftçiliğinin desteklenmesiyle geleceğe dair sağlam adımlar atılıyor. Bu eğilimler, ihracatın uzun vadeli büyümesini garantilemeyi amaçlıyor ve üretici ile ihracatçı birlikleri arasında kurulan güvene dayalı iş birliğini pekiştiriyor.
