İzmir’in Kırsalda Dönüşüm Hikayesi: Sürdürülebilir Tarım, Su Devrimi ve Yerelden Yükselen Yeni Nesil İçin Büyük Hamleler

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kırsalı sadece tarımsal üretim alanı olarak görmekten çıkarıp, sosyal yaşamı güçlendiren, ekolojik dengeyi koruyan ve ekonomik değeri yükselten bir ekosistem haline getirmek için kapsamlı adımlar atıyor. Tarımsal Hizmetler Dairesi, Kırsal Hizmetler Dairesi ve İZTARIM AŞ’nin işbirliğiyle kurulan Kırsal Çalışma Grubu, üreticiden tüketiciye uzanan zincirde güvenilir ve sürdürülebilir bir ilişki inşa ediyor. Bu vizyon doğrultusunda yürütülen projeler, sadece bugün için fayda sağlamakla kalmıyor; gelecek nesiller için de kırsal yaşamı cazip kılacak yapı taşlarını oluşturuyor.

İki yıl içinde kooperatifler aracılığıyla çiftçilere sağlanan 694 milyon liralık destek, fide, ekipman ve hastalıklarla mücadele gibi alanlarda üretimin her aşamasını güçlendirdi. Bu destekler, kırsalda yaşayan insanların yaşam kalitesini yükseltirken, girdi maliyetlerindeki dalgalanmalara karşı dirençli bir yapı kuruyor. Planlama süreçlerinin ardından 2026 bütçesinin 1,4 milyar liraya çıkarılması, büyük ölçekli projelerin sürdürülebilir finansmanını güvence altına alıyor ve geleceğe dönük yatırım iştahını artırıyor.

Tarladaki mahsulün kalitesi artırılarak üretimde standartlar yükseltiliyor. Üreticilere dağıtılan 200 zeytin kasası ve 1034 incir kurutma kasası (kerevet) gibi malzemeler, ürünlerin saklanmasından satışa kadar olan süreçte değer zincirini güçlendiriyor. Zeytinde halkalı leke hastalığına karşı uygulanan 10 ton bordo bulamacı, kestane kanseriyle mücadelede kullanılan 1641 kilogram göztaşı ve ardıç katranı ile pestisid etkileri azaltılıyor. Ayrıca çamaşır suyu, feromonlar ve tuzaklar gibi desteklerle tarımsal zararlılarla mücadelede sürdürülebilir çözümler uygulanıyor. Toprak analizi ile doğru ürün ekimi için 1000’in üzerinde ücretsiz analiz yapılarak ziraat mühendislerinin yönlendirmeleriyle ekim ve hasat takvimi optimize ediliyor.

Birlikte büyüyen fidanlar ve tohumlar havzaların doğal yapısına uygun çeşitlerle fide ve tohum desteği artıyor. 291 bin adet fidan, 179 bin fide ve 20 bin paket tohum dağıtımıyla üretimin çeşitliliği artırılırken, yetiştiricilerin eğitimlerle güçlenmesi için ziraat mühendislerinin verdiği eğitimler, çiftçilerin yeni teknolojilere uyum sağlamasına yardımcı oluyor.

Dikili’de su devrimi Yahşibey Sulama Göleti İletim Hattı Projesi, 85 milyon liralık yatırım ile tamamlandı ve 545 çiftçi için can suyu oldu. 62 kilometrelik yüksek basınçlı damla sulama hattı, 8 bin 600 dekar tarım arazisinin sulanmasına olanak tanıyor. Ön ödemeli akıllı sayaçlar sayesinde su israfının önüne geçiliyor; bu da suyun adil ve verimli kullanılmasını sağlıyor. Bu adımlar, kuraklıkla mücadelede somut çözümler sunarken, bölgesel su güvenliğini güçlendiriyor.

Organik atıklar evlerde dönüştürülüyor Evlere getirilen bokaşi kompost setleriyle organik atıklar evde güvenli ve verimli bir şekilde komposta dönüştürülüyor. Bu yaklaşım, çöp sahalarına atıkların gönderilmesini azaltırken sera gazı salımını düşürüyor ve toprağın minerallerini zenginleştiriyor. Kompost üretimi, çiftçilere organik gübre temininde bağımsızlık sağlar ve sürdürülebilir tarımın temel taşlarından biri olarak öne çıkıyor.

Hayvan içme sularıyla doğaya destek 14 yeni hayvan içme suyu göleti ile yaz aylarında hayvanların suya erişimi güvence altına alınıyor. Ayrıca mevcut göletlerin bakımıyla 31 gölet ve 13 sulama tesisi onarılıyor; 8 sulama göleti bakım ve onarımı tamamlanarak kente 4 yeni su kuyusu kazandırılıyor. Bu çalışma, hayvancılık için gerekli su kaynaklarını güçlendirirken hayvan sağlığını ve verimliliğini de artırıyor. 9 kooperatif için sulama tesisi ve su kuyusu sondajı konusunda ekipman desteği sağlanıyor.

Şap hastalığına karşı proaktif önlemler Büyükbaş hayvancılığın yoğun olduğu 14 ilçede, şap hastalığı ve buna bağlı ölümleri azaltmaya yönelik dezenfektan ve buzağı kiti desteği uygulanıyor. Genç hayvanların korunması amacıyla bu tür önlemler, sürü sağlığını güvence altına alırken çiftçi üretimindeki belirsizlikleri minimize ediyor.

Balıkçıların maliyetlerini hafifletiyoruz Küçük ölçekli balıkçıların çalışma koşullarını iyileştirmek için tekne bakım malzemesi destekleri devam ediyor. 752 balıkçı kooperatifler aracılığıyla boya ve macun desteği alıyor; 3 kooperatife yaprak buz makinesi desteği sağlanıyor. Bu adımlar, balıkçılığın ekosistemle uyumlu ve sürdürülebilir bir meslek olarak sürdürülmesine katkıda bulunuyor.

İzmir 18 yeni organik üretici kazandı Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği (ETO) iş birliğiyle yürütülen Ekopazar İzmir projesi, organik tarımın yaygınlaştırılmasına yönelik önemli bir adım olarak büyüyor. Bu yıl 18 organik üretici kentte üretim yapmaya başladı ve halk sağlıklı, doğal gıdalara daha kolay erişiyor.

İZMAR ve kırsal güvenlik İZTARIM AŞ’nin kurduğu tanzim satış mağazaları İZMAR, 19 sabit mağaza ve 1 gezici otobüsle 20 noktaya ulaştı. 2025 yılında 40 mağazaya çıkarılması hedeflenen ağ, yerli üreticiden temin edilen ürünleri doğrudan yurttaşlarla buluşturarak gıda güvenliğini güçlendiriyor. Bayındır Süt Fabrikası ve Ödemiş Et Entegre Tesisi’nde üretilen ürünler, İZMAR raflarında vatandaşla buluşuyor ve üreticiyle tüketici arasındaki bağı kuvvetlendiriyor.

Kırsal Hizmetler Dairesi teknik birikimiyle röntgen gibi netlik Kırsal mahallelerin potansiyelini, kültürünü ve sosyal dokusunu koruyarak kalkındırmayı hedefleyen çalışmalar, mekânsal verileri güncellemeye ve kent rehberinde paylaşmaya odaklandı. Ayrıca mekânsal, kurumsal ve istatistiksel veriler için coğrafi bilgi sistemi (CBS) tabanlı bir veri altyapısı kuruldu. İzmir, Milano Kentsel Gıda Politikası Paktı’nın (MUFPP) üyesi olarak gıda güvenliği ve sürdürülebilirlik konularında uluslararası bir iş birliğine adım attı. Bu adım, kent dışı iş birliklerinde bilgi paylaşımı ve en iyi uygulamaların paylaşımını teşvik ediyor.

Bu kapsamlı çalışmalar, İzmir’in kırsalını çok boyutlu bir şekilde güçlendirirken, tarımı ve ekolojik dengenin korunmasını birbirine bağlı iki ana eksende ele alıyor. Üreticiden tüketiciye güvenli, hesap verebilir ve verimli bir gıda sistemi kurmak için atılan adımlar, kent geneline yayılan olumlu etkiler yaratıyor. Kaynaklar: KAHA (Kapsül Haber Ajansı) tarafından derlenen bilgiler, çeşitli kurumlar arasındaki iş birliğinin somut sonuçlarını ortaya koyuyor. İzmir’in kırsalı artık yalnızca bir üretim alanı değil; inovasyonla büyüyen, bilinçli tüketiciyle buluşan ve gelecek nesiller için umut vadeden bir ekosistem olarak yeniden şekilleniyor.