İkinci Hasat: Kadın Gücüyle Döngüsel Tarımın Kapsayıcı Dönüşümü Adıyaman’da Başladı

İleri dönüşüm ve yerel üretim odaklı çalışmaların Türkiye’de nasıl yaygınlaştırılabileceğini gösteren önemli bir örnek olan “İkinci Hasat” Projesi, Anadolu Efes ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğinde Adıyaman’da zemin buldu. Bu çalıştay, bölgedeki kadın kooperatiflerinin güçlenmesini, saha çalışmalarının genişletilmesini ve proje yol haritasının paydaşlarla paylaşılmasını amaçladı. Katılım gösteren paydaşlar arasında GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ilgili birimleri, MILKist Sosyal Tasarım Merkezi ile KOMET Kültür Sanat Projeleri temsilcileri, akademisyenler ve tasarımcılar yer aldı. Hatay, Gaziantep, Kilis ve Adıyaman’dan toplam 10 kadın kooperatifi katıldı ve çok paydaşlı yaklaşım sayesinde yerel üretim, döngüsel ekonomi ve kadınların ekonomik güçlenmesi gibi odak noktaları üzerinde derinleşildi.

Yerel kalkınmayı destekleyen iş modeli olarak tanımlanan bu girişim, tarımsal yan ürünlerin—örneğin arpa sapı gibi atıkların—ileri dönüşüm yoluyla katma değerli ürünlere dönüştürülmesini hedefliyor. Proje özellikle deprem bölgesindeki kadın kooperatiflerinin üretim kapasitesini artırmayı ve sürdürülebilir gelir modelleri yaratmayı amaçlıyor. Döngüsel ekonomi yaklaşımıyla tarımsal atıkların yeniden değerlendirilmesi, sadece çevresel değil aynı zamanda sosyal etkiyi de ön planda tutuyor. Bu çerçevede, yerel değer zincirinin güçlendirilmesi ve kadınların ekonomide aktif rol alması üzerinde yoğunlaşılıyor.

Etkinliğin mimarları arasında yer alan Anadolu Efes Grup Kurumsal İletişim ve İlişkiler Direktörü Selda Susal Saatçi, projenin kadın emeğiyle tarımsal üretimi yeniden şekillendirme potansiyeline dikkat çekti. Saatçi, “İkinci Hasat Projesi ile tarımsal faaliyetlerimizi döngüsel ekonomi ve kadın emeği odağında yeniden ele alıyoruz. UNDP ile yürüttüğümüz bu ortaklık, özellikle deprem bölgelerinde bulunan kadın kooperatifleriyle birlikte çalışarak yan ürünleri katma değerli ürünlere dönüştürmeyi ve onlara sürdürülebilir gelir fırsatları yaratmayı hedefliyor” dedi. Adıyaman’da gerçekleşen çalıştayın sahadan gelen ihtiyaçları doğrudan dinlemeyi ve yol haritasını birlikte şekillendirmeyi mümkün kıldığını belirtti.

UNDP Proje Müdürü Aslı Çakın Dağlı ise tarımsal üretimin yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığını, aynı zamanda yerel bilgi, emek ve kültürel mirası kuşaktan kuşağa aktaran bir değer alanı olduğunu vurguladı. Dağlı, Anadolu Efes ile sürdürülebilir turizm tezleriyle güçlenen ortaklıklarının bu kez tarımsal yan ürünlerin kadın emeğiyle değerlendirilebileceği bir alanı hedeflediğini ifade etti. Projenin kapsamını genişleterek, kapsayıcı bir model kurmayı ve döngüsel ekonomi temelli bu dönüşümün farklı bölgelere uyarlanabilirliğini sağlamayı amaçladıklarını sözlerine ekledi. Ayrıca, yerel kapasitenin güçlendirilmesiyle büyüyen bu yapının ölçeklenebilirliğini ve uzun vadeli etkisini vurguladı.

Bu çalışmalar, sadece üretim süreçlerini iyileştirmekle kalmıyor; aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliğine ve yerel kültürel mirasa saygı gösteren bir çerçeve sunuyor. Kadınların girişimci ruhunu ve tasarımcı becerilerini bir araya getirerek, tarımsal yan ürünlerin katma değerli ürünlere dönüştürülmesi sürecinde yerel bilgi birikimini ekonomik değere dönüştürmenin yollarını arıyor. Proje, üretilen ürünlerin pazarlanabilirliğini artırmayı, yerel ekonomiye katkı sağlamayı ve bölgede sürdürülebilir bir kalkınma modeli oluşturmayı hedefliyor. Bu çerçevede, deprem bölgesindeki kadın kooperatiflerinin kapasite geliştirme programları, tasarım odaklı yenilikler ve bilgi paylaşımı gibi unsurlar da geniş kapsamlı bir stratejiyle ele alınacak.

Sonuç olarak, Anadolu Efes ve UNDP’nin ortaklığında hayata geçirilen İkinci Hasat Projesi, tarımsal yan ürünlerin değere dönüştürülmesiyle yerel kalkınmayı hızlandırırken kadınların ekonomik güçlenmesini esas alan kapsayıcı bir dönüşüm modeli sunuyor. Bu girişim, bölgesel ölçekten ulusal düzeye uzanabilecek bir potansiyeli barındırıyor ve diğer bölgelerde benzer modellerin uygulanabilirliğini göstermeye aday bir örnek olarak öne çıkıyor.