İzmir Körfezi İçin Uluslararası Uyarı: Ekolojik Kriz Sinyalleri ve Acil Eylem Çağrısı

Uluslararası İzmir Körfezi Konferansı, 26-28 Mart 2026 tarihlerinde Tarihi Havagazı Fabrikası’nda düzenlendi ve İzmir’in çevre ajanslarıyla birlikte geldiği noktayı net bir şekilde ortaya koydu. Dokuz Eylül, Ege ve İzmir Katip Çelebi ile Manisa Celal Bayar ve İstanbul üniversitelerinden bilim insanlarının katıldığı toplantıda, Körfez’in ekolojik dengesi derin kaygılarla ele alınırken, ABD, Çin, Japonya, Almanya, İskoçya ve Malezya’dan uzmanların görüşleri de paylaşıldı.

Sonuç bildirgesi, Körfez’in artık yalnızca yerel sorunlarla sınırlı olmayan çok katmanlı bir krizle karşı karşıya olduğunu vurguluyor. Ötrofikasyon, zararlı alg patlamaları ve mikroplastik kirliliği gibi baskılar, sediment bozulması ve biyoçeşitlilikte kayıplar bu ekosistemi tehdit eden ana başlıklar olarak öne çıktı. Özellikle İç Körfez’de çözünen oksijen seviyelerinin kritik düzeylere düştüğü ve bu durumun balık ölümleri ile habitat kayıplarını tetiklediği belirtiliyor.

İZDENİZ Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Işıkhan Güler, İzmir Körfezi’nin bütün toplumun ortak yaşam kaynağı olduğuna vurgu yaparak, uzun yıllara dayanan kirlilik birikiminin bugün karşı karşıya olduğumuz sorunları hızlandırdığını belirtti. 1990’lı yıllarda başlanan önlemlerin 2000’lerde Çiğli Arıtma Tesisi ile iyileşmenin sağlandığını fakat bu iyileşmenin kalıcı olmadığını ifade etti. Dipteki birikimin artık kirletici hale geldiğini ve iç Körfez’deki oksijen düşüşünün kritik boyutlara ulaştığını belirtti.

Güler, kirliliğin ana kaynaklarını şöyle özetledi: Gediz Havzası’ndan gelen kirleticiler Körfez’e akıyor; dereler ve nehir ağızdaki kirleticiler, deniz marulları için aşırı çoğalmaya yol açıyor ve yaz aylarında parçalanarak iç Körfez’e taşınıp mikro alg patlamalarını tetikliyor. Gediz Havzası’nın yönetim planının acilen hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı; ayrıca dip taraması ve sediment yönetiminin bir an önce uygulanmasının elzem olduğuna işaret etti.

“EN KRİTİK BAŞLIK: İZLEME” bölümünde süreçte izleme ve sürekli takip konusunun en önemli adımlar olduğuna dikkat çeken Güler, Büyükşehir Belediyesi’nin bu alanda önemli bir aşama kaydettiğini ve çalışmaların sürdüğünü kaydetti. Küresel boyuttaki benzer sorunlara dikkat çeken konuşmacı, İzmir’in bilimsel çalışmalarla örnek bir model oluşturma potansiyeline sahip olduğunu ifade etti.

Sonuç bildirgesine göre İzmir Körfezi, uzun yıllara yayılan insan kaynaklı etkiler nedeniyle ötrofikasyon, zararlı alg patlamaları, mikroplastik kirliliği ve biyoçeşitlilik kaybı gibi ciddi sorunlarla karşı karşıya. İç Körfez’de çözünen oksijen seviyeleri kritik düzeylere düşerken, balık ölümleri ve habitat kayıpları artıyor. Sıcaklıkların yükselmesi süreci hızlandırıyor ve ekosistem için belirlenen kritik eşiklere yaklaşılıyor.