İzmir’de Kültürün Kalkınma Gücü: Çalıştayda Yeniden Şekillenen Politikalar ve Verilerle İzmir’in Kültür Ekosistemi

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin önderliğinde düzenlenen İzmir Kültür Politikaları Çalıştayı, 7-8 Mayıs tarihlerinde Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi’nde bir araya gelen akademisyenler, sivil toplum temsilcileri ve iş dünyası üyeleriyle fikir alışverişini yoğunlaştırdı. Oturumlar, açılış konuşmalarının ardından yapılan tartışmalarla zenginleşti ve şehirde kültürün yalnızca sanat etkinliklerinden ibaret olmadığını bir kez daha vurguladı.

Programın ikinci bölümünü açan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, veriye dayalı yönetimin önemine dikkat çekerek İzmir’in kültürel ekosisteminin derinlemesine incelendiğini belirtti. Okyay, kültürün sürdürülebilir kalkınmanın temel taşı olduğunu ifade ederken: “Demokrasi, katılım, miras, yaratıcılık, çevre ve sosyal kapsayıcılık kavramlarıyla doğrudan ilişkili. Burada iyilik halinin ve kent sağlığının, kültür-ekoloji ilişkisiyle pek çok başlıkta nasıl ele alındığını konuşuyoruz,” sözleriyle sahnedeki yaklaşımı özetledi.

Çalıştayın taslak belgesi, Kültür Politikaları Belgesi Taslağı olarak şekillendi ve altı temel eksen etrafında toplandı: Kültürü Tanımlama ve Erişim, Kültür Yönetimi ve Kurumsal Kapasite, Kültür Ekonomisi ve Yaratıcı Endüstriler, Kültürel Mirasın Korunması ve Yeniden İşlevlendirilmesi, İklim Krizi ve Ekoloji ile Kültür Politikaları, Dijitalleşme ve Yeni Teknolojiler. Her bir eksen, somut politika önerilerini ve tartışma sorularını kapsayan yapılarla ortaya kondu. Okyay bu taslağın bir başlangıç olduğunu tekrar vurgularken katılımcı katkılarının kritik olduğuna işaret etti.

Okyay’ın ardından gerçekleştirilen oturumda Kültür Politikalarında Küresel Eğilimler ve Türkiye başlığı altında konular genişçe ele alındı. Doç. Dr. Erman Demir, sürdürülebilirlik temasını “Kent ve Kültür” başlığıyla anlattı ve İzmir’in hangi yönde büyümek istediği sorusunu öne çıkardı: Kültürün kalkınma aracı olduğuna olan inanç giderek güçleniyor; fakat bu süreçte kültürü ticarete çekmeden, sabırlı ve paydaşlarla yürütülen politikaların gerektiğini vurguladı. ICOMOS Türkiye Milli Komitesi Genel Sekreteri Koray Güler ise kültürel mirasın korunması ve yerel aktörlerin katılımının önemine dikkat çekti. Aşırı turizm, metalaşma ve mekânsal baskıların özgünlüğe zarar verebileceğini belirtti ve kültür ekonomisinin yeniden düşünülmesi gerektiğini dile getirdi.

Etkinlik boyunca paralel oturumlar da yürütüldü. İzmir Akdeniz Akademisi’nin verilerle İzmir’in Kültür Ekosistemi başlıklı bölümünde Prof. Dr. Şebnem Gökçen ve Dr. Bengi Polat, geçmişten günümüze İzmir’in kültürel çalışmaları ve mevcut yatırım/destek mekanizmaları hakkında kapsamlı analizler paylaştı. Gökçen, 2009’da başlayan Kültür Çalıştayı’ndan bu yana İzmir’in kendi resmini çizmeye yönelik çalışmalara devam ettiğini ifade etti. Polat ise kültür hizmetlerinin sürdürülebilir finansmanı ve mekânsal dağılımları, tiyatro yayılımı ile erişilebilirliğin arttırılması konularına değindi. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kentte kültürel üretim süreçlerinde belirleyici konumunu sürdürdüğü ise katılımcılar tarafından net bir şekilde aktarıldı.

Çalıştayın ilk gününün kapanışında, tematik masa toplantıları tüm katılımcıların etkileşimiyle ilerledi ve etkinliğin zengin içerikli gündemi bu unsurlarla pekişti.