Geleceğin Tarımı İçin İzmir’den Ahize: Pestisit Kontrolü, Gıda Kaybı Azaltımı ve Genç Girişimciliğin Sürdürülebilir Tarıma Yolculuğu
İzmir’in önde gelen ihracat birliklerinden Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği (EYMSİB), 2025 yılında yaptıkları atılımlarla sürdürülebilir tarım ve güvenli ihracat konusunda kapsamlı bir vizyon sergiledi. Bu vizyon, pestisit yönetiminden gıda kayıplarını azaltmaya; genç girişimcileri tarıma kazandırmaktan üretimden ihracata uzanan süreçlerin izlenebilirliğine kadar uzanan bir dizi projeyi kapsıyor. Üreticiden tüketiciye kadar uzanan zincirde güvenliği ve verimliliği artırmayı hedefleyen bu çalışmalar, bölgenin ve ülkenin tarımsal rekabetçiliğini güçlendirmek için tasarlandı.
Birliğin başkanı Hayrettin Uçak, sürdürülebilir üretimin artık bir tercihten öte zorunluluk olduğunun altını çiziyor. “Yaş meyve sebze sektörü, Türkiye’nin tarımsal üretim kapasitesi ve ihracat potansiyeli için stratejik bir konumda. Ancak uluslararası pazarlarda kalıcı olmak için gıda güvenliği, izlenebilirlik ve sürdürülebilir üretim standartlarını en üst seviyede tutmak zorundayız.” diyor. Bu bağlamda yürütülen projeler, hem üretim sahasında hem de depolama ve lojistik süreçlerinde kaygı verici kırılganlıkları tespit etmek ve gidermek üzere tasarlandı.
Pestisit Kontrolüyle Güvenli İhracat projesi 2021’de hayata geçirildi ve hedef, yüksek yoğunluklu ürünlerde pestisit kullanımını kontrollü bir çerçeveye almak. Hasat döneminde üreticilerden alınan numuneler akredite laboratuvarlarda analiz ediliyor. Sonuçlar üretici ve ihracatçıya anlık bilgilendirme olarak iletiliyor; ayrıca ilgili paydaş kurumlarla iletişim ve koordinasyon güçlendiriliyor. Bu sayede yanlış doz uygulamaları ve zamanlama hatalarının önüne geçilerek hem çevre hem de insan sağlığı korunuyor. “Pestisitler tarımsal üretimde zararlı organizmalarla mücadele için kritik olsa da, ruhsatlı dozların aşılması zarar verici sonuçlar doğurabilir. Doğru uygulama ve denetim ile sürdürülebilir ihracat için güvenli bir temel oluşturuyoruz.” ifadeleri, hem üreticiye hem de tüketiciye güven veren bir bilgilendirme ağı kuruyor.
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatında Sürdürülebilir Üretim Atakları, küresel pazarlarda rekabetçi kalabilmek için üretimin güvenli, izlenebilir ve çevreye duyarlı bir şekilde gerçekleştirilmesini amaçlıyor. Birlik, üretimden ihracata kadar olan tüm süreçleri kapsayan bir dizi uygulama ile sektöre yön veriyor. Bu çerçevede, gıda güvenliği, izlenebilirlik ve sürdürülebilir üretim standartlarını yükseltmek için sürekli iyileştirme kavramını benimsiyoruz. Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması Projesi bu vizyonun önemli bir parçası olarak ön plana çıkıyor. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile ortak yürütülen bu projede domates, mandarin ve nar üzerinde üretim sahası ile soğuk depolama ve paketleme tesislerinde kayıplar detaylı olarak analiz ediliyor. Üreticilere, aracılara ve ihracatçı firmaların teknik ekiplerine yönelik eğitimler düzenleniyor. Kayıpların nedenleri belirleniyor ve üç yıl süren çalışmada kayıp oranlarında yüzde 35’e varan iyileşmeler hedeflenerek, verimlilik artırılıyor. Bu sayede sadece ekonomik kazanç değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik de güçleniyor.
Genç Girişimciliğin Sürdürülebilir Tarıma Entegrasyonu projesi ise tarımın geleceğini gençlerle inşa etme amacı taşıyor. Ege Üniversitesi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi ile özel sektör temsilcilerinin katılımıyla yürütülen Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı, 2025 yılında üçüncü kez düzenlendi. Programda iklim değişikliği, tarım ekonomisi, yeni teknolojiler ve sürdürülebilir üretim modelleri derinlemesine ele alınıyor. Gençlerin tarım sektöründe yeni iş modelleri geliştirmeleri teşvik ediliyor ve girişimcilik potansiyellerinin ortaya çıkması sağlanıyor. Başkan Uçak, “Tarımın geleceğini teknolojiye hâkim, girişimci ruhlu ve sürdürülebilirlik bilinci yüksek gençlerle inşa edebiliriz. Eğitim programımızla yeni nesil tarım girişimcilerinin yetişmesine katkı sağlayacağız. 2026 yılında da bu çalışmalara devam edeceğiz.” diyerek vizyonlarını bir kez daha ortaya koyuyor.
EYMSİB’in bu üç ana başlık altında yürüttüğü çabalar, sadece üreticileri değil, paydaşları, akademiyi ve gençleri de kapsayacak şekilde genişlerken, karar alıcılar için de izlenebilirlik ve kalite güvence mekanizmalarını güçlendirmekte. İzlenen süreçler, küresel pazarlarda güvenli ve sürdürülebilir tarımın nasıl uygulanabileceğine dair somut bir yol haritası sunuyor. Tarımın geleceğini şekillendirecek bu hareketler, Türkiye’nin tarımsal ihracatını yeni bir ivme ile büyütmeyi hedefliyor. Bu yolculuk, sadece rakamlarda değil, üretimin her aşamasında güven ve kalite hissi veren bir tarımsal ekosistem oluşturuyor ve tüm aktörlere uzun vadeli değer yaratıyor.
