Geleceğin Tarımı İçin Sürdürülebilirlik Rüzgarı: Ege Bölgesi’nde İhracat ve Genç Girişimcilik Birlikte Şekilleniyor
Giderek küreselleşen tarım ve ticaret dünyasında, Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği (EYMSİB) yeni bir döneme öncülük ediyor. 2025 yılında elde edilen 1 milyar 232 milyon dolarlık ihracat sonucu, Ege Bölgesi’nde bitkisel ürünlerin ihraç edilmesinde lider konuma yükselen Birlik, sürdürülebilirlik hedeflerini sadece söylemde değil, uygulamada somut adımlarla hayata geçiriyor. Bu yaklaşım, hem üreticiyle ihracatçı arasındaki bağı güçlendirmek hem de küresel pazarlardaki güveni artırmak amacıyla tasarlandı.
Pestisit Kontrolü ile Güvenli İhracat hedefiyle hayata geçirilen “Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz” projesi, tarımsal üretimden elde edilen ürünlerin güvenliğini artırmayı amaçlıyor. 2021 yılında başlayan bu girişim, asma yaprağı, biber, çilek, domates, hıyar, kiraz, limon, mandarin, nar, sofralık çekirdeksiz üzüm ve şeftali gibi popüler ürünlerin hasat döneminde üreticilerden alınan numunelerin akredite laboratuvarlarda analiz edilmesini sağlıyor. Analiz sonuçları üreticilere ve ihracatçılara anında bilgi akışıyla iletiliyor ve ilgili paydaş kurumlarla koordinasyon kurularak süreçler izleniyor. Buradaki odak, sadece laboratuvar sonuçlarıyla sınırlı kalmayıp, üretimde doğru yöntemlerin uygulanması konusunda bilinçlendirme ve eğitimlerle pekiştirilmesi. Üretici, hizmet veren laboratuvar ve devlet kurumları arasında şeffaf bir iletişim hattı kurularak, ihracat kontrollerinde yaşanabilecek aksaklıklar minimize ediliyor. Bu yaklaşım, gıda güvenliği standartlarını en üst düzeyde tutmayı ve pazar talep eden kalite güvence mekanizmasını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatında Sürdürülebilir Üretim Atakları, küresel pazarlarda rekabet gücünün korunması için zorunluluk haline gelen sürdürülebilir üretim kültürünü tüm süreçlere entegre etmeyi hedefliyor. Birlik, üretimden ihracata kadar olan her adımı kapsayan bir vizyonla hareket ediyor. Bu vizyonun parçası olan “Gıda Kayıplarının Belirlenmesi ve Azaltılması Projesi” ise, domates, mandarin ve nar üzerinde yapılmış kapsamlı bir incelemeyi içeriyor. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile yürütülen çalışma, üretim alanlarından soğuk hava depolarına, paketleme tesislerine kadar olan zincirde kayıpların kökenini belirliyor. Üç yıl süren proje kapsamında, kayıpların sebepleri tespit edilip, üreticilere, aracılara ve ihracatçı firmaların teknik personeline yönelik eğitimler düzenleniyor. Sonuç olarak yaklaşık yüzde 35’lere varan kayıp oranlarının azaltılması hedefi, sadece ekonomik kazanımlar anlamında değil, kaynak verimliliği ve çevresel sürdürülebilirlik açısından da büyük önem taşıyor. Bu yaklaşım, üretimden depolamaya kadar tüm süreçlerin dijital izlenebilirlik ve kalite güvence standartlarıyla güçlendirilmesini sağlıyor.
Gençler Tarıma Kazandırılıyor vizyonu ise tarımın geleceğini güvence altına almak adına hayati bir adım. EYMSİB, genç girişimcilerin sektöre dahil edilmesi için üniversite-özel sektör iş birliğini güçlendiren bir program olan “Üçüncü Kuşak Tarım Girişimciliği Eğitim Programı”nı 2025 yılında üçüncü kez hayata geçirdi. Ege Üniversitesi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi ile iş birliği içinde düzenlenen bu program, iklim değişikliğiyle mücadeleden tarım ekonomisine, yeni teknolojilerden sürdürülebilir üretim modellerine kadar geniş bir içerik yelpazesi sunuyor. Gençlere tarım sektöründe yeni iş modelleri geliştirme ve girişimcilik becerilerini pekiştirme imkanı tanınıyor. Programın bir diğer temel amacı ise gençlerin teknoloji ve dijitalleşme odaklı becerilerle tarıma yönlendirilmesini sağlayarak, tarımsal üretimde verimlilik artışı ve yenilikçiliğin tetiklenmesini sağlamak.
Başkan Hayrettin Uçak, gençlerin sektöre kazandırılmasının önemini vurguluyor: Tarımın geleceğini teknolojiyi iyi bilen, girişimci ruhu taşıyan ve sürdürülebilirlik bilinci yüksek bir genç kuşağıyla inşa edebiliriz. Bu program, gençlerin tarımın temel dinamiklerine uyum sağlaması ve yeni nesil tarım girişimcilerinin ortaya çıkması için kritik bir köprü görevi görüyor. Sürdürülebilirlik odağında yürütülen projelerin 2026 yılında da güçlenerek devam edeceğini ifade eden Uçak, bu yol haritasının tüm sektör paydaşları için kapsamlı kazanımlar doğuracağını belirtiyor.
Bu çerçevede EYMSİB’nin ileriye dönük hedefleri, yalnızca ihracat miktarını artırmakla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda gıda güvenliği, ürün izlenebilirliği ve gençlerin tarıma olan ilgi ve katılımını artırarak sektörü yenilikçi bir yönetişim ve teknolojik dönüşüm sürecine taşıyor. Üretici ve ihracatçı yatırımcılar için bu programlar, güvenli, güvenilir ve verimli bir tedarik zinciri yaratmanın anahtarını sunuyor. Böylece Ege Bölgesi, hem ulusal hem de uluslararası arenada sürdürülebilir tarımın merkezlerinden biri olma yolunda önemli bir adım atıyor.
