İzmir’de Ulaşım Dönüşümü: Raylı Sistemlerden Yol Ağına Büyük Kalkınma Hareketi
Kentteki ulaşım altyapısı, son iki yıl boyunca zorlu ekonomik şartlara rağmen hız kesmeden ilerledi. Başkan Dr. Cemil Tugay’ın 2024 Nisan’ında göreve başlamasıyla Buca Metrosu’nda ilerleme seviyesi yüzde 47’ye ulaştı ve tünel kazıları tamamlandı. Hattın Fuar İzmir’e uzatılması için çalışmalar ise sürüyor. İzmir Ulaşım Ana Planı ile kent vizyonunu 2040’a taşıyacak adımlar atılıyor; konfor, güvenlik ve sürdürülebilirlik önceleyen yatırımlar hayata geçiriliyor.
İzmir’de raylı sistem atağı, öz kaynaklarla yürütülen 765 milyon Euro bütçeli Buca Metrosu’nda yüzde 50’lik ilerlemeye ulaştı. 13,5 kilometrelik Çamlıkule-Üçyol hattının tünel kazıları tamamlandı ve hat tamamlandığında Üçyol’da metroya, Şirinyer’de İZBAN’a entegre olacak; Buca’dan kent merkezine ulaşım büyük ölçüde hızlanacak.
Buca Metrosu’nun Gaziemir’e uzatılması Bu hat, yeni planlamayla 17,8 kilometreye çıkarılarak Fuar İzmir’e kadar ulaşacak ve toplam 14 istasyonla hizmet verecek. 108 araçlık, 18 setlik sürücüsüz filo planlanıyor; hat faaliyete geçtiğinde günlük yolcu sayısının 400 bini aşması bekleniyor. Ayrıca İzmir’de İZBAN’a iki yeni istasyon (Konak Gürçeşme ve Çiğli Katip Çelebi Üniversitesi) ekleniyor. Raylı sistem ağını güçlendirmek adına 22 yeni elektrikli tramvay aracı alınıp filo 60 araca yükseltilecek; Karabağlar–Gaziemir hattı ise 32,5 kilometre uzunluk ve 24 istasyonla planlanıyor. Hat, Menderes’ten Halkapınar’a uzanacak ve mevcut ulaşım ağlarıyla entegre olacak. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’na 2026 yatırım programına alınması için başvuru yapıldı.
Ulaşımda büyük adımlar Toplu taşıma payını güçlendirmek adına ESHOT’a 125 yeni araç kazandırıldı ve 90 dakika ücretsiz aktarma sistemi yeniden uygulanmaya başlandı. 45 yeni hat açılarak ağ genişletildi; deniz ulaşımında deniz taksi projesi hayata geçirildi ve üç deniz dolmuğu hizmete alındı. Yeni yanaşma noktaları oluşturuluyor. BİSİM yenilenen altyapısı ile 1000 adet bisiklet (500 elektrikli, 500 manuel) kent genelinde hizmete sunuldu; istasyonlar artık QR kodla hızlı kiralama imkanı sunuyor. İzmirim Kart entegrasyonuyla ulaşım daha akıcı hale geldi. Sürdürülebilirlik hedefinde öne çıkan BİSİCAB ile elektrik destekli üç tekerlekli bisikletler Konak ve Alsancak’ta kullanıma hazırlanıyor; hem ulaşım hem turistik geziler için düşünülen bu sistem karbon ayak izini azaltmayı hedefliyor ve üniversite öğrencilerine yarı zamanlı iş imkanı sunuyor.
Yaya güvenliği ve trafik rahatlığı Gaziemir Hava Eğitim Yolu Taşıt Üst Geçidi ve Karabağlar Dostluk Bulvarı Bağlantı Yolu gibi projelerle kent içi akış iyileştirildi; Altındağ ve Karataş üst geçitleriyle yaya güvenliği güçlendirildi. Gıda Çarşısı ile Mürselpaşa Bulvarı’nı bağlayacak karayolu alt geçidi ve Şemikler Taşıt Köprüsü gibi çalışmalar trafik yükünü azaltmayı hedefliyor. Yeni Girne Üst Geçidi’nde çalışmalar sürüyor; Ozan Abay Yaya Üst Geçidi, Gaziemir Optimum Yaya Üst Geçidi ve Latife Hanım Mahallesi yaya köprülerinin bu yıl içinde başlayacağı belirtildi.
Asfalt seferberliği ve yol ağı genişliyor İzmir’de toplam 802 kilometrelik yol uzunluğu asfaltlandı; 375 kilometrelik yol için 735 bin ton asfalt kullanıldı. Kentin 30 ilçesinde cadde yenilenirken hasarlı yollara yönelik 25 kişilik asfalt yama ekipleri devrede. Kırsal mahallelerde 427 kilometre uzunluğundaki çalışmayla 2 milyon 132 bin metrekare sathi kaplama yapıldı; ayrıca yaklaşık 600 araçlık otopark alanı hizmete alındı.
Buca–Bornova arasını 10 dakikaya düşüren lojistik tünel ve bağlantılar Türkiye’nin belediye kaynaklarıyla inşa edilen en uzun karayolu tünellerinden Buca Onat Tüneli’nin ilk tüneli tamamlandı; Bağlantı yollarında ise ilerleme yüzde 96 seviyesine ulaştı. Tünel sayesinde Buca ile Bornova arasındaki yol süresi 10 dakikaya inecek ve Konak, Balçova, Çeşme ve Urla üzerinden şehir trafiğine girmeden önemli bağlantılar kurulacak. Kent merkezi trafiği Yeşildere, Ankara Caddesi ve Şehitler Caddesi hattında önemli ölçüde rahatladı. Konak Tüneli ve Homeros Bulvarı üzerinden Buca Onat Tüneli’ne erişim sağlanarak otogar ve Bornova’ya hızlı ulaşım mümkün olacak.
Karşıyaka’da kesintisiz ulaşım hedefi Kemal Baysak Bulvarı’nı İZBAN hattı üzerinden Şemikler Mahallesi’ne, Anadolu Caddesi’ne ve Çevreyolu’na bağlayacak taşıt üst geçidi ile yeni imar yolu çalışmaları sürüyor; Çevreyolu bağlantısını güçlendirmek amacıyla Cumhuriyet Mahallesi’nde kamulaştırma ve yıkım süreçleri başlatıldı. Projenin tamamlanmasıyla Karşıyaka trafiği önemli ölçüde rahatlayacak.
Çiğli’de trafik yükünü azaltacak köprü ve güzergâh Çiğli Ataşehir–Atatürk Organize Sanayi Bölgesi bağlantısını sağlayacak Çiğli Kipa Taşıt Köprüsü’nün inşaatına başlandı. Köprü tamamlandığında çevre yolu üzerindeki trafik yoğunluğu azalacak; üç kilometrelik güzergâh 100 metreye düşecek, hastane ve fabrikaların yoğun olduğu bölgede ulaşım süresi 15 dakikadan 1 dakikaya inecek. Böylece acil müdahale araçlarının bölgeye erişimi de hızlanacak.
