İzmir’in Su Seferberliği: 23 Yılda 80,22 Milyar Liralık Yatırımla Hayata Geçirilen Su Yapıları ve Kenti Dönüştüren Depolama Stratejileri

DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta İzmir için başlattıkları su seferberliğini ve son 23 yılda il genelinde hayata geçirilen yatırımları ayrıntılı olarak anlattı. Bu süreçte yaklaşık 80,22 milyar liralık bir yatırım hacmiyle kent genelinde 223 su tesisi vatandaşların hizmetine sunuldu. Bunların her biri, sadece su teminini değil, tarım üretimini, sanayiyi ve yaşam kalitesini yükselten çok boyutlu bir altyapıyı temsil ediyor. DSİ’nin vizyonu, suyu güvenli, temiz ve adil biçimde dağıtarak gezegenin değişen iklim koşullarına karşı kentleri ve bölgeleri dirençli hâle getirmek üzerine kurulu.

Depolama tesisleri konusundaki vurgu, kuraklıkla mücadelede kilit bir noktayı işaret ediyor. Havza özelliklerine uygun planlanan bu tesisler, suyun mekânsal dağılımında belirsizlikleri azaltarak ekosistemlerin dengesini koruyor. Modern yapılar, yağış fazlası zamanlarda bile suyu topluyor ve kurak dönemlerde bu suyu güvenli biçimde kullanıma sunuyor. Bu sayede tarım sektörü, sanayi ve şehir yaşamı arasındaki kırılganlık azalarak toplumsal ve ekonomik direnç güçleniyor.

Suyun verimli kullanımı ve teknolojik ilerlemeler çerçevesinde; basınçlı borulu sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, yapay zeka destekli sulama otomasyonu ve elektronik ölçüm sistemi (sayaç) takılan tesislerin sayısının artırılması ile suyun israf edilmeden yönetilmesi hedefleniyor. Bu yenilikler, tarımsal üretimin verimliliğini artırırken suyumuzun her damlasını değerli kılıyor. Ayrıca taşkın kontrol tesisleri ve erken uyarı sistemleri sayesinde; taşkınların yol açtığı zararlardan korunma kapasitesi yükseliyor. Bu gelişmeler, İzmir’in karşı karşıya olduğu iklimsel değişim baskılarının yaratacağı riskleri azaltmayı amaçlıyor.

İzmir ekonomisine katkı açısından 23 yıl boyunca elde edilen sonuçlar kayda değer. İzmir’e son 23 yılda 80,22 milyar liralık yatırım yapıldı ve 223 su tesisi vatandaşlarımızın hizmetine sunuldu. Bu yatırımlar bölgesel ve ulusal ekonomiye yılda yaklaşık 7,98 milyar lira ilave katma değer sağlıyor. Bu sayede kent, üretici ve tüketici için güvenli bir su altyapısına kavuşurken, sanayi ve hizmet sektörleri de suya bağlı operasyonlarını sürdürülebilir biçimde yürütüyor.

İçme suyu güvenliği konusunda da önemli adımlar atılmış durumda. İzmir’e son 23 yılda 4 içme suyu tesisi inşa edildi ve bu tesisler sayesinde kentte yılda yaklaşık 74 milyon m³ içme ve kullanma suyu temin ediliyor. Böylece kent nüfusunun güvenli ve sağlıklı suya erişimi güvence altına alınırken, tüketim baskısının yarattığı riskler azaltılıyor.

İzmir’in depolama hacmi de güçleniyor. 2003’ten itibaren 36 baraj, 10 gölet ve 9 yeraltı depolama tesisi kentte inşa edildi ve toplam depolama hacmi 556 milyon m³ olarak kaydedildi. Kentin toplam depolama hacmi ise 1 milyar 104 milyon m³ seviyesine ulaştı. Bu, kuraklıkla başa çıkma kapasitesini güçlendiren kritik bir göstergedir.

Kıyı kentinin tarımsal havzaları ve üretici faydaları İzmir’in Küçük Menderes ve Bakırçay gibi verimli havzalarına sahip olması, DSİ’nin planlı çalışmalarıyla tarımsal üretimin dünya rekabetçiliğini artırdı. 53 sulama tesisi inşaatını tamamlayıp 470.188 dekar araziyi sulamaya açan çalışmalar, her yıl üreticiye yaklaşık 7,88 milyar lira ek kazanç sağlıyor. Suyun doğru yönetimiyle üretim maliyetleri düşerken, çiftçiler daha sürdürülebilir bir üretim yaklaşımına kavuşuyor.

Taşkın kontrolü ve risk azaltma konusunda da önemli adımlar atıldı. İzmir genelinde 110 taşkın kontrol tesisi işletmeye alındı ve 1 Arazi Toplulaştırma Projesi kapsamında 100.950 dekar arazide tescil işlemleri tamamlandı. Bu yatırımlar, bölgede taşkın zararlarını azaltarak halkın can ve mal güvenliğini güvence altına alıyor. Bölge ekonomisine yıllık zirai gelir artışı olarak 107 milyon liralık katkı sağlandığı belirtiliyor.

Gelecek vizyonu dengeli ve sürdürülebilir su yönetimiyle, “su vatandır” anlayışını sahada yaşatmaya devam eden DSİ, suyun her damlasını korumak ve verimli kullanmak amacıyla çalışmalarını güçlendirmeye devam ediyor. Balta’nın ifadesiyle, “Kullandığımız her damla suyu son damlasıymış gibi kullanmamız” sloganı, bugün için bir ilke olarak benimsendi ve gelecek nesillere güvenli bir su altyapısı bırakmayı hedefliyor.