İzmir’in Güçlü Deprem Dayanıklılığı İçin Büyük Seferberlik: Yapı Envanteri, Mikrobölgeleme ve Yeni Deprem Master Planıyla Geleceğe Hazırlık
İzmir Büyükşehir Belediyesi, deprem ve diğer afetler karşısında kentleri daha güvenli ve hazırlıklı kılmak için kapsamlı bir seferberlik başlattı. Yapı envanterinden mikrobölgeleme çalışmalarına, kurumsal eğitimlerden afet lojistiğine kadar pek çok alanda yürütülen çalışmalar, kentin dayanıklılığını artırmayı amaçlıyor. Bu çerçevede, kent genelinde yapı güvenliği ve zemin yapısına ilişkin bilgiler derinleştiriliyor; afet risklerini bilimsel verilerle azaltmak için adımlar atılıyor.
94 bini aşkın yapının envanteri çıkarıldı ve bu süreç, Bayraklı ile Bornova’da yaklaşık 94 bin 733 yapıyı kapsayan kapsamlı bir saha çalışmasıyla sürüyor. Karşıyaka’da 27 mahallede yürütülen incelemeler ise şu ana kadar 21 bin yapının değerlendirilmesini tamamlamış durumda. İzmir Büyükşehir Belediyesi, kent merkezindeki 11 ilçe başta olmak üzere tüm İzmir’i kapsayacak şekilde yapı stoku envanterini tamamlamayı hedefliyor. Bu çalışmalar, deprem sırasında ve sonrasında ilk müdahale ekiplerinin hangi bölgelere odaklanacağını belirlemek için kritik bir temel oluşturuyor.
Riskleri bilimsel verilerle azaltıyoruz ve bu doğrultuda mikrobölgeleme, jeolojik-jeoteknik etütler ile yapı stoku çalışmaları aralıksız sürdürülüyor. Karşıyaka’da yaklaşık 2 bin hektarlık bir alanda devam eden sismik mikrobölgeleme çalışmaları, sondajların büyük bölümünün tamamlanmasıyla ilerliyor. Konak ve Bayraklı’da ise 4 bin 650 hektarlık alan için yeni mikrobölgeleme çalışmalarının teknik hazırlıkları sürüyor. Bornova’da laboratuvar ve saha çalışmaları tamamlandığında, mahalle mahalle zemin özelliklerinin haritalandırılması için önemli bir adım atılmış olacak. Bu çalışmalar, binaların dayanıklılık düzeylerini ve zemin hareketlerinin etkisini daha net ortaya koyarak, riskli yapıların belirlenmesini kolaylaştırıyor.
Deprem ve tsunami tehdidine karşı uluslararası iş birliği kapsamında yürütülen İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması ile kent kıyılarının tsunami risk haritaları oluşturuldu. Yaklaşık 30 bin farklı senaryonun değerlendirildiği çalışmalar, 600 kilometrelik kıyı şeridi için olasılıksal tsunami baskın haritalarını işaretliyor. UNESCO destekli CosastWAVE projesiyle Seferihisar bölgesinin dünya çapında sertifikalandırılması için başvuru yapıldı. Bu süreçte tsunami tahliye haritalarının hazırlanması, ilgili tabelaların yerleştirilmesi ve tatbikatların uygulanması planlanıyor. Hedef, İzmir’in tüm kıyı ilçelerini tsunamiye karşı hazırlıklı hale getirmek ve halkı bilinçlendirmek.
Fay hatları ve paleosismoloji çalışmalarıyla geçmişten günümüze bir yolculuk İzmir ve çevresindeki aktif fay hatlarını ele almak için yürütülen çalışmalar yüzde 80 oranında tamamlandı. Paleosismoloji ile fayların geçmişte ürettiği depremler, tekrar aralıkları ve olası büyüklükler ortaya konuyor. 25 adet aktif fay hattı üzerinde yaklaşık 2 metre genişliğinde ve bazı bölgelerde 4 metre derinlikte olan hendekler kazıldı; şu ana kadar 90 hendek lokasyonu tamamlandı. Bu veriler, gelecekte beklenen depremlerin nasıl bir yol haritası çizebileceğini öngörmek için kritik bir zemin oluşturuyor. Bu çalışmalar, kentin deprem üretim kapasitesini ve potansiyel etki alanlarını daha net görmeyi sağlıyor.
Yeni Deprem Master Planı çalışmaları başladı ve 2025–2029 Stratejik Planı çerçevesinde “Çoklu Krizlere Dirençli Kent Belediyeciliği” hedefiyle ilerliyor. Plan, jeolojik-jeoteknik yapı, üstyapı ve altyapı riskleri, şehir planlama, hukuki ve mali süreçler ile eğitim ve sosyal faaliyetler olmak üzere 8 ana başlık altında ayrıntılı bir yol haritası sunacak. 2026’da tamamlanması hedeflenen master plan, deprem öncesi alınması gereken tüm yapısal, idari ve toplumsal önlemleri tek bir çatı altında toplayacak ve kentin dirençli bir kent olma vizyonunu pekiştirecek.
Afet eğitimleriyle toplum herkes için hazırlıklı hale geliyor. 2025 yılında 1.435 kişiye afet farkındalık ve ilk yardım eğitimi verildi; 2026’da ise yüzlerce öğrenciye uygulamalı afet bilinci eğitimi düzenlendi. Engelli bireylere özel afet eğitimleri de hayata geçirildi. Ayrıca belediye personelinin afetlere karşı hazırlığını artırmak için kapsamlı tatbikatlar yürütüldü; 3.782 personel afet ve acil durum tatbikatlarına katıldı. Tahliye, arama-kurtarma ve ilk yardım uygulamaları sahada yoğun bir şekilde test edildi.
AKOM 7/24 görevde ve koordinasyonlu lojistik altyapı sayesinde afet müdahale kapasitesi güçlendirildi. Mobil ekipmanlar, jeneratörler, yönetim çadırları ve yaşam konteynerleriyle olası afetlere hızlı müdahale sistemi kuruluyor. Bu güçlendirilmiş altyapı, acil durumlarda karar alma süreçlerini hızlandırarak vatandaşlara daha hızlı ve güvenilir bir hizmet sunmayı amaçlıyor.
Bu kapsamlı çalışmalar dizisi, İzmir’i sadece bir afet sonrası müdahale noktası olmaktan çıkarıp, afetlere karşı dirençli, akılcı ve yaşanabilir bir kent vizyonuyla öne çıkarmaktadır. Kent sakinleri için güvenli yaşam alanları oluşturmak, altyapıyı güçlendirmek ve toplumu bilinçlendirmek için yürütülen çabalar, geleceğin afetlere karşı dayanıklı bir İzmir’ini inşa etme yolunda atılan önemli adımlardır.
