Afet Yönetiminde Devrim: Dijital İkiz Platformu ile Kenti 360 Derece Anlamak ve Müdahale Yeteneğini Yeniden Tanımlamak
Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki, kentin afetlerle mücadele kapasitesini köklü şekilde dönüştüren Dijital İkiz Platformu üzerinden konuştu. Platform, depremden sel ve enerji altyapısına kadar tüm riskleri tek bir çerçevede topluyor ve kentin her köşesini uyumlu bir akıllı şehir ağına dönüştürüyor. Eşki, bu yaklaşımın koordinasyon sorunlarını veri odaklı yönetimle aşacağını vurgulayarak, “Hangi deprem şiddetinde Bornova’da ne olur, bunu artık matematiksel olarak görebiliyoruz” sözleriyle projeyi somut bir planlama aracına dönüştürdü.
Etkinliğe katılanlar arasında Kıyı Ege Belediyeler Birliği (KEBB) temsilcileri ve farklı belediyelerden gelen uzmanlar, Dijital İkiz Platformu’nun yerel yönetimlere sağladığı avantajları tartıştı. Eşki’nin ifade ettiği gibi, bu platform yalnızca bir teknik altyapı değil; aynı zamanda afet yönetiminde kararlara temel oluşturan bilimsel bir karar destek mekanizması. Belediye, planlama süreçlerini üç boyutlu verilerle zenginleştirerek, önceden belirlenen senaryolar üzerinden acil durum müdahalelerini simüle ediyor ve koordinasyonu güçlendiriyor.
Afetlerde ilk hedef: Panik değil güven noktasında Eşki, gönüllü arama kurtarma çalışmalarına kendi belediye bünyesinde kurduğu arama kurtarma ekibiyle dikkat çekti. Mahalle ölçeğinde oluşturulan ekiplerle dayanışmayı güçlendirmek ve vatandaşlara devletin sıcak elinin geldiğini hissettirmek için çalıştıklarını belirtti. Bu yaklaşım, afet anlarında toplumsal güveni korumak adına hayati bir rol oynuyor. Girişim olarak değerlendirilen bu model, toplu yaralanma ve panik riskini minimize ederek, hızlı ve organize bir müdahale için zemin hazırlıyor.
Yangına karşı YOMA ve sel için yeni eğim planları ile Bornova’nın coğrafyası artık analiz edilebilir bir dijital harita üzerinde işleniyor. Yangın olaylarına müdahaleyi kolaylaştıran YOMA (Yangın Olaylarına Müdahale Aracı) sistemi, 120 metreye kadar uzanan yüksek basınçlı su püskürtme kapasitesiyle riski doğrudan azaltıyor. Sel riskine karşı ise mevcut su toplama alanları ile arazi eğimlerinin ders niteliğindeki analizleri yapılarak, suyun doğal akış yönleri yeniden planlanıyor. Böylece kriz anında suyun etkili yönlendirilmesi mümkün hale geliyor.
Her yıl bir önceki yıldan ders çıkarmak zorundayız sözleriyle Eşki, ülkenin genlerinde deneme-yanılma süreçlerinin var olabileceğini kabul etmekle birlikte, veri odaklı öğrenmenin ve organizasyonun doğru yapılmasının şart olduğunu belirtti. Verinin doğru toplanması ve ilk kaos anını bilgiyle yıkma hedefi, tüm planların temelini oluşturuyor. Bu yaklaşım, sadece deprem senaryolarıyla sınırlı kalmayıp enerji güvenliğini de kapsıyor; rüzgar ve güneşten üretilen enerjiyle kriz bölgelerinde hızlı enerji sağlamaya yönelik hibrit çözümler geliştiriliyor.
Türkiye’de ilçe ölçeğinde bir ilk: Dijital İkiz Platformu Bornova Belediyesi, ilçe düzeyinde dijital ikiz teknolojisini uygulayan ilk yerel yönetim olarak öne çıkıyor. Platform, deprem risklerini öngören, mekânsal verileri bütünleştiren ve karar destek mekanizmalarını güçlendiren bir dönüşüm sunuyor. Deprem senaryoları artık üç boyutlu simülasyonlarla çalışılıyor; bina envanteri, zemin sınıfları ve aktif fay hatları tek bir sistemde toplanıyor ve yer ivmesi ile hasar analizleri bu veriler üzerinden hesaplanıyor. Köprüler, su ve doğal gaz hatları ile elektrik altyapısının etkileri ayrı ayrı simüle edilerek yol kapanmaları ve enkaz alanları önceden modelleyebiliyor. Bu sayede planlar daha güvenli ve hızlı uygulanabilir hale geliyor.
Enerji altyapısında yenilikçi entegrasyon bölümünde, dijital dönüşüm yalnızca afet senaryolarıyla sınırlı kalmıyor. Yenilenebilir enerji yatırımları, afet planlarının ayrılmaz bir parçası olarak değerlendiriliyor. Rüzgâr ve güneşten üretilen enerjiyi destekleyen hibrit “Rüzgâr Ağaçları” projeleri, kriz bölgelerine hızlıca taşınabilecek şekilde tasarlanmış durumda. Bu sayede enerji eksikliği hızlı bir şekilde karşılanabiliyor ve müdahale koordinasyonu güçleniyor.
360 Derece Akıllı Kent Ekosistemi kapsamında gerçek zamanlı sismik izleme, yapısal kırılganlık analizleri, toplanma alanı kapasite planlaması, kritik altyapı risk tespiti, IoT tabanlı çevresel izleme ile demografik ve mekânsal analizler tek bir entegre sistem üzerinden yönetiliyor. Bu yaklaşım, afetlere hazırlık süreçlerinde bilimsel veri temelli yönetimin yerel ölçekte nasıl uygulanabileceğine dair güçlü bir örnek sunuyor. Platform, şehir planlamasını, acil durum müdahalesini ve enerji güvenliğini birbirine bağlayarak, vatandaşların güvenliğini ve yaşam kalitesini yükseltmeyi hedefliyor.
Sonuç olarak, Bornova’nın Dijital İkiz Platformu, afet yönetiminde veri odaklı kararlar almayı mümkün kılarak, belediye ve vatandaş arasında güven köprüleri kuruyor. 360 derece izleme, simülasyonlar ve entegre altyapılar sayesinde kriz anlarında hızla yönlendirme ve dayanıklılık artırma hedefi, yerel yönetimlerin gelecek vizyonunu belirliyor. Bu modelin şehir ölçeğinde yaygınlaşması, Türkiye’nin afetlere karşı dirençli bir altyapı inşasında kritik bir adım olarak görülüyor.
